نقش میانجی خود شفقتی در رابطه طرحواره های ناسازگار اولیه و شاد زیستی زوجین شاغل کرمانشاه

مقدمه: شادزیستی در زندگی زناشویی از شاخص های مهم سلامت روان و کیفیت زندگی زوجین به شمار می آید و عوامل شناختی و هیجانی متعددی در شکل گیری آن نقش دارند. یکی از این عوامل طرحواره های ناسازگار اولیه است که به عنوان الگوهای عمیق شناختی-هیجانی شکل گرفته در دوران کودکی می توانند ادراک افراد از خود، دیگران و روابط صمیمانه را تحت تاثیر قرار دهند. از سوی دیگر خودشفقتی به عنوان سازهای روان شناختی که شامل مهربانی با خود، درک انسانیت مشترک و ذهن آگاهی است، می تواند در مواجهه با تجربه های منفی و تنظیم هیجانات نقش حفاظتی ایفا کند. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی خود شفقتی در رابطه بین طرحواره های ناسازگار اولیه و شاد زیستی زوجین شاغل انجام شد. روش کار: روش پژوهش توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری شامل زوجین شاغل شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۴ بود که از میان آنها ۳۴۰ زوج (۶۸۰ نفر) به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ (YSQ-SF)، فرم بلند مقیاس خودشفقتی (SCS-LF) و مقیاس شادکامی زناشویی آزرین (MS) بود. برای تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزارهای SPSS نسخه ۲۵ و AMOS نسخه ۲۶ استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد مدل نقش میانجی خودشفقتی در رابطه بین طرحواره های ناسازگار اولیه و شاد زیستی زوجین شاغل از برازش مطلوبی برخوردار است. ضریب مسیر مستقیم بین طرحواره های ناسازگار اولیه و شاد زیستی (B=۰/۲۷۳، p=۰/۰۰۱)، ضریب مسیر مستقیم بین طرحواره های ناسازگار اولیه و خودشفقتی (B=۰/۳۹۴، p=۰/۰۰۱)، ضریب مسیر مستقیم بین خودشفقتی و شاد زیستی (B=۰/۳۵۵، p=۰/۰۰۱) و همچنین ضریب مسیر غیرمستقیم بین طرحواره های ناسازگار اولیه و شادزیستی از طریق خودشفقتی (B=۰/۱۴۰، p=۰/۰۰۱) معنادار بود. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان داد که خودشفقتی نقش میانجی معناداری در رابطه بین طرحواره های ناسازگار اولیه و شاد زیستی زوجین شاغل ایفا می کند. بنابراین توجه به تقویت خودشفقتی در مداخلات روان شناختی و برنامه های آموزشی می تواند به کاهش اثرات منفی طرحواره های ناسازگار اولیه و ارتقای شاد زیستی در زندگی زناشویی کمک کند.

کلیدواژه ها:

طرحواره های ناسازگار اولیه ، خودشفقتی ، شاد زیستی ، زوجین شاغل