ارزیابی نقش باکتری های محرک رشد گیاه در بهبود محتوای عناصر غذایی و کاهش تجمع نیترات در اسفناج

این پژوهش با هدف بررسی کارایی باکتری های محرک رشد گیاه در بهبود ویژگی های اسفناج، به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در گلخانه انجام شد. تیمارها شامل دو سطح کود NPK (۱۰۰ درصد مقدار توصیه شده و ۷۰ درصد آن) و چهار سطح مایه زنی میکروبی (بدون باکتری، Pseudomonas putida، Phytobacter diazotrophicus و مخلوط دو باکتری) بودند. شاخص هایی مانند مقدار نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن، کلروفیل کل، نیترات و فعالیت آنزیم نیترات رداکتاز اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که اثر متقابل کود و مایه زنی بر تمامی صفات اندازه­گیری شده معنی دار بود. بیشترین وزن تر برگ در هر دو سطح ۱۰۰ و ۷۰ درصد مقدار توصیه شده کود، همراه با مایه­زنی مخلوط دو باکتری به دست آمد که به ترتیب ۷/۱ و ۲/۲ برابر بیشتر از تیمارهای متناظر بدون مایه­زنی باکتری بود. مصرف ۱۰۰ درصد مقدار توصیه شده کود همراه با مایه­زنی مخلوط دو باکتری، در مقایسه با تیمار متناظر بدون مایه­زنی، موجب افزایش محتوای نیتروژن (۶۲ درصد)، فسفر (۲۳ درصد)، پتاسیم (۵۱ درصد) و آهن (۳۲ درصد) برگ شد. پس از این تیمار، بیشترین مقادیر این عناصر در تیمار ۷۰ درصد مقدار توصیه شده کود همراه با مخلوط دو باکتری مشاهده شد. مقدار کلروفیل کل با کاهش مصرف کود کاهش یافت، اما مایه زنی باکتری این کاهش را جبران کرد، به طوری­که در تیمارهای تلقیح شده با باکتری، تفاوت معنی داری با تیمار مصرف ۱۰۰ درصد مقدار توصیه شده کود مشاهده نشد. بیشترین مقدار کلروفیل در تیمار ۱۰۰ درصد مقدار توصیه شده کود همراه با مایه­زنی مخلوط دو باکتری بدست آمد که ۳۴ درصد بیشتر از تیمار متناظر بدون مایه­زنی بود. بیشترین مقدار نیترات برگ (mg kg-۱ ۶۱۲۳) در تیمار مصرف ۱۰۰ درصد مقدار توصیه شده کود و بدون مایه زنی باکتری ثبت شد. کمترین مقدار نیترات برگ در تیمار ۷۰ درصد مقدار توصیه شده کود همراه با مخلوط دو باکتری اندازه­گیری شد که نسبت به تیمار متناظر بدون مایه­زنی باکتری، کاهش ۲۵ درصدی داشت. بیشترین فعالیت آنزیم نیترات رداکتاز در تیمار ۷۰ درصد مقدار توصیه شده کود همراه با مایه­زنی مخلوط دو باکتری اندازه­گیری شد که در مقایسه با تیمار متناظر بدون مایه­زنی باکتری، ۴۷ درصد افزایش نشان داد. به طور کلی، کاربرد مخلوطPseudomonas putida وPhytobacter diazotrophicus همراه با ۷۰ درصد مقدار توصیه شده کود NPK، پس از انجام بررسی­های بیشتر، می­تواند به عنوان راهکاری مناسب برای کاهش ۳۰ درصدی مصرف کود شیمیایی، بدون افت چشمگیر عملکرد و با بهبود کیفیت تغذیه ای اسفناج، پیشنهاد شود.

کلیدواژه ها:

آهن ، فسفر ، کود زیستی ، نیترات ، نیترات رداکتاز