تحلیل نقش فناوری های دیجیتال پیشرفته در ارتقای شفافیت گزارشگری مالی: رویکردی مبتنی بر بلاک چین، هوش مصنوعی و کلان داده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل سازوکارهای تاثیر فناوری های دیجیتال پیشرفته در ارتقای کیفی و ساختاری شفافیت گزارشگری مالی انجام شده است. این مطالعه بر پایه رویکردی ترکیبی به بررسی نقش تحول آفرین سه فناوری محوری بلاک چین، هوش مصنوعی و کلان داده در تقویت مولفه های بنیادین شفافیت مالی (دقت، قابلیت اتکا، به موقع بودن، کامل بودن و قابلیت مقایسه) می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که معماری غیرمتمرکز و تغییرناپذیر بلاک چین با ایجاد لایه ای زیربنایی از اعتماد رمزنگاری شده امکان دستکاری در سوابق مالی را به صورت ریشه ای کاهش داده و شفافیت را از صفتی افزوده به ویژگی ذاتی سیستم های گزارشگری تبدیل می کند. از سوی دیگر الگوریتم های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین با قابلیت پایش مستمر حجم عظیم داده های تراکنشی و غیرتراکنشی، نه تنها ناهنجاری های مالی را با دقت و سرعتی فراتر از توان انسانی شناسایی می کنند بلکه پارادایم نظارتی را از حسابرسی دوره ای و نمونه ای به سمت نظارت پیشگیرانه مبتنی بر ریسک و تقریبا بلادرنگ سوق می دهند. در سطح تحلیل کلان یکپارچه سازی منابع داده ای ناهمگون ساختاریافته، نیمه ساختاریافته و غیرساختاریافته از طریق پلتفرم های کلان داده و تحلیل پیش بینانه امکان خلق تصویری چندبعدی، پویا و آینده نگر از عملکرد اقتصادی واحدها را فراهم ساخته و گامی اساسی در راستای تحقق گزارشگری یکپارچه و مبتنی بر ارزش های ESG برداشته است. علیرغم این قابلیت های تحول، ساز مطالعه حاضر به چالش های مهم، اخلاقی، حقوقی و زیربنایی پیاده سازی این فناوری ها شامل تعادل بخشی بین شفافیت حداکثری و حریم خصوصی، شکاف دیجیتال، ضرورت استانداردسازی داده های مالی دیجیتال و مسئولیت پذیری الگوریتمی اشاره نموده و در نهایت چارچوبی راهبردی و بومی برای حکمرانی شفافیت دیجیتال در اقتصاد ایران ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

گزارشگری مالی ، شفافیت ، اقتصادی ، بلاک چین ، هوش مصنوعی