بررسی تاثیر درجه قدرت بازار و ساختار رقابتی بانکها بر کارایی هزینه های بانکها

رقابت در نظام بانکی و درجه قدرت بازار بانکها نقش مهمی در تعیین سطح کارایی عملیاتی و هزینه ای آنها ایفا می کند. هدف این پژوهش بررسی رابطه بین درجه قدرت بازار و ساختار رقابتی بانکها و کارایی هزینه های بانکها است. به منظور اندازه گیری قدرت بازار، از شاخص لرنر به عنوان یکی از شاخص های متداول در ادبیات اقتصادی استفاده شده است. داده های پژوهش شامل اطلاعات بانک های مورد بررسی طی دوره زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ و با نمونه مشتمل بر اطلاعات ۱۶ بانک پذیرفته شده در بازار سرمایه ایران بوده و جهت آزمون فرضیه تحقیق از روش های اقتصادسنجی رگرسیون خطی چند متغیره استفاده شده است. نتایج حاصل از آزمون فرضیه نشان می دهد که متغیر درجه قدرت بازار و ساختار رقابتی بانکها دارای رابطه ای معنادار با کارایی هزینه های بانک ها دارد، همچنین منفی بودن ضریب این متغیر بیانگر آن است که افزایش قدرت بازار و کاهش شدت رقابت منجر به کاهش کارایی هزینه ای بانک ها میشود. این یافته ها با دیدگاه نظری رقابت ناقص و فرضیه آرامش مدیران سازگار بوده و با نتایج بسیاری از پژوهش های داخلی و خارجی همخوانی دارد. بر اساس نتایج پژوهش، تقویت رقابت سالم در نظام بانکی می تواند به بهبود کارایی هزینه ها و افزایش بهره وری بانک ها منجر شود.

کلیدواژه ها:

قدرت بازار ، بانکی ، ساختار ، رقابتی ، کارایی هزینه ها ، شاخص لرنر ، نظام بانکی