بررسی رابطه تعاملی بین نوسان های نرخ ارز، تورم و شاخص های بورس اوراق بهادار

شاخص بازار سرمایه به عنوان یکی از ارکان مهم تامین مالی و تخصیص بهینه منابع در اقتصاد به طور قابل توجهی از تحولات و شوک های متغیرهای کلان اقتصادی تاثیر می پذیرد. در این میان نرخ ارز و تورم از جمله متغیرهایی هستند که از طریق اثرگذاری بر هزینه های تولید، درآمدهای صادراتی، قدرت خرید پول ملی، انتظارات سرمایه گذاران و جریان نقدی شرکت ها می توانند روند شاخص های بورس اوراق بهادار را تغییر دهند. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه تعاملی بین نوسان های نرخ ارز، تورم و بورس اوراق بهادار انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش اجرا توصیفی - همبستگی با رویکرد پس رویدادی است. اطلاعات مورد نیاز از طریق داده های ثانویه شامل آمارهای منتشر شده بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مرکز آمار ایران و سازمان بورس اوراق بهادار گردآوری شد. داده ها به صورت ماهانه و در یک دوره زمانی ده ساله شامل ۱۲۰ مشاهده مورد بررسی قرار گرفتند. برای تحلیل داده ها ابتدا از شاخص های آمار توصیفی شامل میانگین، میانه، انحراف معیار، چولگی و کشیدگی استفاده شد و سپس، به منظور آزمون فرضیه ها مدل رگرسیون چند متغیره با لحاظ جمله تعاملی نوسان نرخ ارز و تورم به کار گرفته شد. نتایج نشان داد نوسان نرخ ارز دارای اثر منفی و معنادار بر شاخص بورس است به طوری که ضریب این متغیر برابر با -۰.۲۸۵۶۴۰ و سطح معناداری آن کمتر از ۰.۰۱ بود. همچنین نرخ تورم اثر مثبت و معناداری بر شاخص بورس داشت و ضریب آن برابر با ۰.۹۶۳۵ به دست آمد. افزون بر این اثر تعاملی نوسان نرخ ارز و تورم منفی و معنادار بود بدین معنا که افزایش همزمان تورم و بی ثباتی ارزی اثر مثبت احتمالی تورم بر شاخص بورس را تضعیف می کند. در مجموع نتایج بر ضرورت کنترل نوسان های ارزی و افزایش پیش بینی پذیری محیط کلان اقتصادی برای تقویت ثبات بازار سرمایه تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

نوسان نرخ ارز ، تورم ، شاخص بورس اوراق بهادار ، بازار سرمایه ، اثر تعاملی ، متغیرهای کلان اقتصادی