واکاوی چالش ها و راهکارهای گذار از حسابداری نقدی تعدیل شده به حسابداری تعهدی در شهرداری ها مطالعه موردی: شهرداری گرمسار

استقرار نظام حسابداری تعهدی به عنوان یکی از ارکان اصلاحات بخش عمومی هدف اصلی برای بهبود شفافیت و پاسخگویی مالی در نهادهای محلی به شمار می رود این پژوهش با هدف بررسی رهیافت های اجرایی گذار از سیستم حسابداری نقدی تعدیل شده به سیستم حسابداری تعهدی در شهرداری گرمسار انجام شده است. روش تحقیق بر پایه تحلیل داده های مالی و مصاحبه با خبرگان حوزه مالی شهرداری استوار است یافته های اولیه نشان می دهد که اگرچه حسابداری نقدی تعدیل شده سال ها ابزار مدیریت مالی شهرداری بوده است اما محدودیت های این سیستم در انعکاس دقیق دارایی ها بدهی ها و هزینه های واقعی ضرورت انتقال به نظام تعهدی را بیش از پیش نمایان می سازد مطالعه موردی در شهرداری گرمسار نشان می دهد که چالش های اصلی این گذار نه تنها در بعد فنی و نرم افزاری بلکه در زمینه تغییر نگرش سازمانی تربیت نیروی انسانی متخصص و اصلاح ساختارهای بودجه ریزی نهفته است. این پژوهش در نهایت راهکارهای اجرایی مشخصی را برای تسهیل این فرآیند در شهرداری گرمسار پیشنهاد می دهد تا ضمن کاهش مخاطرات، عملیاتی پایداری مالی و انضباط بودجه ای در سطح شهرداری ارتقا یابد. بر اساس مفاهیم نظری گزارشگری مالی بخش عمومی ارائه شده توسط کمیته تدوین استانداردهای حسابداری دولتی سازمان حسابرسی هدف اساسی گزارشگری مالی بخش عمومی، کمک به این بخش برای ایفای وظیفه پاسخگویی دولت در مقابل عموم مردم است. در این تحقیق شاخص های بهبود پاسخگویی در چهار بخش کلی رعایت بودجه، ارزیابی عملکرد مالی، رعایت قوانین و در نهایت میزان صرفه اقتصادی، کارایی و اثربخشی طبقه بندی گردیده است. در این پژوهش تاثیر پیاده سازی حسابداری تعهدی در سال ۱۴۰۱ به عنوان اولین سال اجرای این سیستم، نسبت به بکارگیری سیستم حسابداری نقدی تعدیل شده در سنوات قبل از آن بر بهبود پاسخگویی دولت مورد بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش با بهره گیری از خروجی های مقایسه ای ناشی از اجرای حسابداری تعهدی و نقدی تعدیل شده در شهرداری گرمسار، اقدام به آزمون فرضیه ها با استفاده از روش آزمون دو جمله ای شده است. داده های مورد نیاز از گزارش های حسابرسی ارائه شده بر اساس قانون بودجه سالانه و قانون برنامه پنجم توسعه که توسط دیوان محاسبات در قالب تفریغ بودجه کل کشور تنظیم شده، استخراج گردیده است. نتایج حاصل از بررسی داده های گردآوری شده نشان داد که پیاده سازی مبنای تعهدی به جای نقدی تعدیل شده بر رعایت بودجه توسط دولت در سال ۹۸ نسبت ۹۶ تاثیر مثبت و معناداری داشته است اما در خصوص سایر شاخص های بهبود پاسخگویی مورد مطالعه این تحقیق تاثیر معناداری مشاهده نشد. در مجموع برخلاف شفافیت های ایجاد شده با اعمال حسابداری تعهدی و اضافه شدن حداقل چندین سرفصل حساب در صورت های مالی نتایج حاصل از خروجی عملکرد گزارش های این مبنای حسابداری اثر مثبت و معناداری را نسبت به سال های قبل از اجرای این مبنا نشان نمی دهد.

کلیدواژه ها:

حسابداری تعهدی ، حسابداری نقدی تعدیل شده ، مسئولیت پاسخگویی ، شهرداری گرمسار