بخش بندی بازار هدف در صنعت گردشگری ایران

صنعت گردشگری ایران با دارا بودن بیش از ۷۰۰۰ سال تمدن، تنوع اقلیمی چهار فصل و قرارگیری در میان ده کشور برتر جهان از نظر جاذبه های تاریخی، فرهنگی و طبیعی، پتانسیل بی بدیلی برای تبدیل شدن به یکی از قطب های اصلی گردشگری جهانی دارد. با این حال شکاف میان این ظرفیت های عظیم و سهم فعلی ایران از بازار جهانی گردشگری ضرورت اتخاذ رویکردهای علمی و نظام مند در بازاریابی مقاصد گردشگری را آشکار می سازد. در این میان بخش بندی بازار به عنوان فرآیندی کلیدی امکان شناسایی گروه های همگن از گردشگران را بر اساس ویژگی ها، نیازها و رفتارهای متمایز فراهم می کند و به کسب وکارها و سیاست گذاران اجازه می دهد تا خدمات و محصولات خود را به شکل هدفمند و کارآمدتری ارائه دهند. پژوهش حاضر با هدف تعیین و اولویت بندی معیارهای بخش بندی بازار هدف در صنعت گردشگری ایران انجام شده است. چهار معیار اصلی مورد بررسی شامل (۱) معیار جمعیت شناختی (سن، جنسیت، درآمد، تحصیلات و وضعیت تاهل)، (۲) معیار جغرافیایی (محل سکونت، فاصله تا مقصد و شرایط اقلیمی)، (۳) معیار روان شناختی (انگیزه ها، ارزش ها، سبک زندگی و نگرش ها) و (۴) معیار رفتاری (دفعات سفر، مدت اقامت، وفاداری به مقصد و تجارب قبلی) هستند. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی کمی است. داده ها در بهار سال ۱۴۰۴ از طریق پرسشنامه از گردشگران داخلی و خارجی در شهر تهران به عنوان یکی از مهم ترین مقاصد و کلان شهرهای مبدا گردشگری ایران جمع آوری شده است. یافته های پژوهش ضمن تایید اعتبار هر چهار دسته معیار، اولویت آن ها را در زمینه گردشگری ایران مشخص می کند. نتایج این تحقیق می تواند به طیف گسترده ای از ذی نفعان از جمله سیاست گذاران سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مدیران مقاصد، فعالان بخش خصوصی (هتل ها، آژانس های مسافرتی، اقامتگاه های بوم گردی، تولیدکنندگان محتوای دیجیتال و بلاگرهای حوزه سفر) و همچنین پژوهشگران بازاریابی گردشگری یاری رساند تا استراتژی های خود را بر مبنای داده های واقعی و اولویت بندی علمی تدوین کرده و بدین ترتیب گامی موثر در جهت توسعه گردشگری پایدار، بهبود تجربه سفر و افزایش سهم ایران از بازار جهانی گردشگری بردارند.

کلیدواژه ها:

بخش بندی ، بازار ، بازار هدف ، صنعت گردشگری ، اولویت بندی ، معیارها ، بازاریابی گردشگری