واکاوی بایسته ها و آسیب های کاربست هوش مصنوعی در تفسیر قرآن

بهره گیری از هوش مصنوعی در حوزه تفسیر قرآن، با وجود مزایای پژوهشی، مخاطرات معرفتی و اعتقادی عمیقی به همراه دارد که ضرورت تحلیل دقیق آنها را ایجاب می کند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع اصیل تفسیری و فقهی، می کوشد تا ضمن برجسته سازی خلاهای علمی موجود، مهم ترین ملاحظات شرعی و اخلاقی این عرصه را شناسایی کند. اهمیت تحقیق حاضر از آن روست که با ارائه چارچوبی ضابطه مند، می تواند از تقلیل جایگاه تفسیر به پردازش های صرفا ماشینی و به تبع آن، بروز انحراف های فکری جلوگیری نماید. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی به دلیل فقدان فهم ایمانی، ناتوانی در ادراک سیاق و مقاصد شرعی، اتکا به داده های خطاپذیر و خلط میان منابع، صلاحیت «تفسیر» مستقل از نظارت عالمان را ندارد. نتیجه نهایی آن است که کاربست این فناوری صرفا در جایگاه «ابزاری کمکی» برای اموری چون تحلیل های زبانی، فهرست بندی و تسهیل پژوهش، مشروع و مفید است و هرگونه ورود آن به تولید معنا، منوط به بازبینی علمی-انسانی و تقید به ضوابط شریعت می باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تفسیر قرآن ، ضوابط شرعی ، مخاطرات معرفتی ، اخلاق فناوری