مقایسه اضطراب امتحان در دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه (مورد مطالعه: شهر گناباد)

اضطراب امتحان یکی از شایع ترین مشکلات روانشناختی در میان دانش آموزان است که می تواند بر عملکرد تحصیلی، تمرکز و سلامت روان آنان تاثیر منفی بگذارد. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اضطراب امتحان در دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه شهر گناباد انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی، از نظر روش گردآوری داده ها میدانی و از نظر اجرا توصیفی-مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل تمام دانش آموزان پایه های دهم تا دوازدهم مدارس متوسطه دوم شهر گناباد در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود (حدود ۳۵۰۰ نفر). نمونه گیری به شیوه خوشه ای چندمرحله ای انجام گرفت و ۳۸۰ نفر (۱۹۰ دختر و ۱۹۰ پسر) به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه اضطراب امتحان ابوالقاسمی و همکاران (۱۳۷۵) بود که شامل ۲۵ گویه و بر اساس طیف لیکرت چهار درجه ای (از تقریبا همیشه تا هرگز) نمره گذاری می شود و دو خرده مقیاس اصلی عاطفی (هیجانی) و شناختی (شامل نشخوار فکری و اختلال عملکرد) را پوشش می دهد. روایی و پایایی این ابزار در مطالعات متعدد ایرانی تایید شده و در پژوهش حاضر آلفای کرونباخ ۰.۸۵ به دست آمد. داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و آمار توصیفی و استنباطی (آزمون تی مستقل) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد میانگین اضطراب امتحان در دختران (۶۵.۸۲) به طور معناداری بالاتر از پسران (۵۸.۵۴) بود (۰.۰۰۱p<). دختران در خرده مقیاس های عاطفی، نشخوار فکری و اختلال عملکرد نمرات بالاتری کسب کردند. این نتایج با مطالعات داخلی و خارجی همخوانی دارد و بیانگر آن است که دختران به دلیل فشارهای اجتماعی، کمال گرایی بیشتر و حساسیت عاطفی بالاتر، اضطراب امتحان بیشتری تجربه می کنند. نتایج بر لزوم طراحی برنامه های مداخله ای جنسیت محور (مانند آموزش تکنیک های مدیریت اضطراب و مشاوره گروهی) برای کاهش اضطراب امتحان در دانش آموزان دختر تاکید دارد تا عملکرد تحصیلی و سلامت روان آنان بهبود یابد.

کلیدواژه ها:

اضطراب امتحان ، تفاوت جنسیتی ، دانش آموزان متوسطه ، دختران ، پسران ، عملکرد تحصیلی ، سلامت روان