نقش تمایزیافتگی خود و فرآیندهای میان نسلی در تبیین افسردگی مردان: کاربرد خانواده درمانی بوئن در کاهش روان بنه های هیجانی ناسازگار و بهبود کارکردهای تحولی خانواده (مرور نظام مند ادبیات داخلی و خارجی با تاکید بر جمعیت مردان ایرانی)

افسردگی اساسی در مردان به دلیل ویژگی های فرهنگی-جنسیتی (پنهان کاری عواطف، بروز به شکل تحریک پذیری، خشم، مصرف مواد و رفتار پرخطر) اغلب دیر تشخیص داده می شود و درمان های فردی معمولا تغییرات پایدار ایجاد نمی کنند. نظریه سیستم های خانواده بوئن، افسردگی را پیامد اضطراب مزمن و عدم تمایزیافتگی خود در نظام عاطفی خانواده و الگوهای میان نسلی می داند. این مرور ادبیات با رویکرد نظام مند، مطالعات داخلی و خارجی مرتبط با مفاهیم کلیدی بوئن (تمایزیافتگی خود، مثلث سازی، فرآیند فرافکنی، قطع عاطفی و انتقال میان نسلی) را بررسی کرده و ارتباط آن ها را با کاهش روان بنه های ناسازگار (به ویژه حوزه بریدگی/طرد و نقص/شرم) و بهبود کارکردهای تحولی خانواده (توجه و تنظیم، صمیمیت، حل مسئله اجتماعی، تفکر منطقی) نشان می دهد. در ادبیات داخلی، مطالعات عمدتا بر زنان متمرکز بوده و پژوهش مستقیم بر مردان افسرده بسیار محدود است. در جامعه ایرانی، فشارهای فرهنگی بر مردان (نقش تامین کننده، سرکوب هیجانات آسیب پذیر) اضطراب مزمن سیستم خانوادگی را تشدید می کند. خانواده درمانی بوئن با هم خوانی با اهمیت روابط چندنسلی و خانواده گسترده در فرهنگ ایران، پتانسیل بالایی برای ایجاد تغییرات پایدار دارد. این مرور بر خلا پژوهشی در جمعیت مردان ایرانی تاکید کرده و پیشنهاد می کند خانواده درمانی بوئن به عنوان مداخله سیستمی، جنسیت محور و کوتاه مدت در پروتکل های درمانی افسردگی مردان گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

افسردگی اساسی مردان ، خانواده درمانی بوئن ، تمایزیافتگی خود ، روان بنه های هیجانی ناسازگار ، کارکردهای تحولی خانواده