تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افسردگی و کیفیت خواب در زنان مبتلا به سرطان پستان

سرطان پستان یکی از شایع ترین سرطان ها در میان زنان در سراسر جهان محسوب می شود و علاوه بر پیامدهای جسمانی، اثرات روان شناختی گسترده ای بر بیماران بر جای می گذارد. تجربه تشخیص سرطان، فرایندهای درمانی پیچیده، نگرانی درباره آینده و تغییرات جسمانی ناشی از درمان می تواند زمینه ساز بروز مشکلات روانی متعددی از جمله افسردگی و اختلال در کیفیت خواب شود. افسردگی و مشکلات خواب نه تنها سلامت روان بیماران را تحت تاثیر قرار می دهند، بلکه می توانند روند درمان، سازگاری با بیماری و کیفیت زندگی را نیز مختل کنند. از این رو شناسایی مداخلات روان شناختی موثر برای کاهش این مشکلات اهمیت ویژه ای دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد: (Acceptance and Commitment TherapyACT) بر افسردگی و کیفیت خواب در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی و با طرح پیش آزمون پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را زنان مبتلا به سرطان پستان تشکیل می دادند. در ابتدای پژوهش ۳۰ نفر انتخاب شدند که در نهایت داده های ۲۲ نفر در تحلیل آماری مورد استفاده قرار گرفت. شرکت کنندگان به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل در این مدت مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه افسردگی بک (BDI) و شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI) بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و از طریق تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب کاهش معنادار افسردگی در گروه آزمایش شد ((F=۱۰.۲۳, p=۰.۰۰۱)). همچنین این درمان باعث بهبود معنادار کیفیت خواب شرکت کنندگان شد ((F=۸.۷۴, p=۰.۰۰۱)). افزون بر این، نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که بین افسردگی و کیفیت خواب رابطه منفی و معناداری وجود دارد ((β=۰.۵۲, p<۰.۰۰۱))، به گونه ای که با افزایش افسردگی، کیفیت خواب کاهش می یابد. به طور کلی یافته های پژوهش نشان می دهد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می تواند به عنوان یک مداخله روان شناختی موثر در کنار درمان های پزشکی برای بهبود سلامت روان و کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ، افسردگی ، کیفیت خواب ، سرطان پستان ، زنان مبتلا به سرطان ، سلامت روان