فیلترهای مجازی؛ سپری در برابر قضاوت دیگران: پیش بینی اضطراب اجتماعی در استفاده از فناوری های زیبایی

هدف: استفاده از فناوری های زیبایی دیجیتال (فیلترهای مجازی و ویرایش عکس) در سال های اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته است، اما عوامل روان شناختی مرتبط با آن کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش پیش بینی کننده اضطراب اجتماعی در استفاده از این فناوری ها در میان زنان جوان انجام شد. روش: این مطالعه توصیفی-همبستگی روی ۳۲۱ زن ۱۸ تا ۳۵ ساله ساکن تهران که حداقل سه ماه سابقه استفاده از شبکه های اجتماعی و فیلترهای زیبایی داشتند، انجام شد. نمونه گیری به روش در دسترس انجام گرفت. داده ها با استفاده از پرسشنامه دستکاری عکس و پرسشنامه اضطراب اجتماعی لیبوویتز گردآوری و به کمک نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ تحلیل شدند. برای بررسی رابطه بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون و برای تعیین قدرت پیش بینی کنندگی اضطراب اجتماعی (با کنترل اثر کمال گرایی) از تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده گردید. یافته ها: میانگین سنی شرکت کنندگان ۲۶/۴ سال بود. نتایج نشان داد که بین استفاده از فناوری های زیبایی و اضطراب اجتماعی همبستگی مثبت و معنادار با شدت متوسط وجود دارد (۳۵/۰=r، p < ۰.۰۰۱). تحلیل رگرسیون چندگانه آشکار ساخت که اضطراب اجتماعی حتی پس از کنترل اثر کمال گرایی، یک پیش بینی کننده مثبت و معنادار برای استفاده از فناوری های زیبایی است. مدل نهایی ۱۳ درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین کرد (۱۳/۰= R²). به عبارت دیگر، با افزایش هر یک انحراف استاندارد در نمره اضطراب اجتماعی، میزان استفاده از فناوری های زیبایی به میزان ۳۱۸/۰ انحراف استاندارد افزایش می یابد. نتیجه گیری: اضطراب اجتماعی یک پیش بینی کننده قوی و مستقل برای استفاده از فناوری های زیبایی دیجیتال در زنان جوان است. این یافته نشان می دهد که استفاده از فیلترها و ویرایش عکس بیش از آنکه یک رفتار کمال گرایانه باشد، یک کنش دفاعی مبتنی بر ترس از قضاوت و طرد اجتماعی است. بنابراین، مداخلات روان شناختی برای کاهش استفاده افراطی از این فناوری ها باید بر کاهش ترس از ارزیابی منفی و اصلاح رفتارهای ایمنی بخش دیجیتال متمرکز شوند.