حجاب جنبه اخلاقی و فقهی آن از منظر ابن عابدین شامی و شهید مرتضی مطهری

حجاب همواره یکی از مسائل کلیدی در فقه و اخلاق اسلامی بوده و توجه متفکران و فقها را به خود جلب کرده است. در این مقاله به ابعاد اخلاقی و فقهی حجاب از منظر ابن عابدین و مطهری مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی، تحلیلی و تطبیقی، دیدگاه های این دو اندیشمند را در زمینه حجاب مقایسه کرده و شباهت ها و تفاوت های آن را با مطالعه ی کتابخانه ای تحلیل کرده است. با تحلیل نظرات این دو شخصیت برجسته، به سیر تطور تاریخی حجاب، تاثیرات فرهنگی و اجتماعی آن و همچنان مبانی فقهی و اخلاقی حجاب بررسی شده است، تاثیرات اجتماعی و تاریخی بر این دیدگاه ها تحلیل گردیده است. آموزش و پرورش در شکل گیری حجاب در جامعه خیلی موثر است به گونه ی که زنان با درک خودشان حجاب را انتخاب کنند نه به جبر و اکراه. حجاب ابزاری برای حفظ عفت و پاکدامنی، ارزش های خانوادگی، حفظ کرامت انسانی، جلوگیری از فساد جامعه و تاثیر بر شخصیت فردی و اجتماعی دارد، نحوه ی حجاب با توجه به فرهنگ های مختلف جامعه متفاوت است و حدود حجاب از دیدگاه هردو شخصیت مزبور، پوشش کامل بدن جز چهره، دست و قدمین لازم است. در شرایط اضطراری مانند بیماری، آتش سوزی و... عدم رعایت حجاب اشکال فقهی ندارد. یافته های این مطالعه نشان می دهد که ابن عابدین بر مبانی فقهی و شرعی حجاب تاکید دارد، در حالی که مطهری علاوه بر ابعاد فقهی، به نقش اجتماعی، فرهنگی و فلسفی آن نیز پرداخته است. این تحقیق می تواند به درک بهتر از مفهوم حجاب و رویکردهای مختلف در مواجهه با آن کمک کند.

کلیدواژه ها:

حجاب ، ابن عابدین شامی ، مرتضی مطهری ، فقه ، اخلاق ، فلسفه اسلامی