مقایسه اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای و تمرینات شناختی رایانه ای بر حافظه فعال و توجه پایدار در کودکان با اختلال نقص توجه/بیش فعالی

مقدمه: اختلال نقص توجه/بیش فعالی با نقص در حافظه فعال و توجه پایدار همراه است. هدف: مقایسه اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای و تمرینات شناختی رایانه ای بر حافظه فعال و توجه پایدار در کودکان با این اختلال. روش: کارآزمایی بالینی تصادفی شده بر ۴۵ کودک ۷ تا ۱۲ ساله در شهر تهران (انتهای ۱۴۰۴) انجام شد. شرکت کنندگان در سه گروه ۱۵ نفری (تحریک فراجمجمه ای، تمرینات شناختی و گواه) جایگزین شدند. گروه تحریک فراجمجمه ای ۱۲ جلسه ۲۰ دقیقه ای تحریک آند بر قشر پیشانی پشتی جانبی چپ (۱ میلی آمپر) و گروه تمرینات شناختی ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه ای تمرین با نرم افزار کاپیتان لاگ دریافت کرد. حافظه فعال و توجه پایدار (خطای حذف و ارتکاب) در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری یک ماهه ارزیابی شد. یافته ها: هر دو مداخله در کوتاه مدت بهبود معناداری ایجاد کردند (۰/۰۰۱ > p). در حافظه فعال، تنها تحریک فراجمجمه ای بهبود را در پیگیری حفظ کرد. در خطای حذف، تمرینات شناختی در پس آزمون برتر بودند (۰/۰۴ = p) اما این برتری در پیگیری از بین رفت. در خطای ارتکاب، تحریک فراجمجمه ای در هر دو مرحله عملکرد برتر و پایدارتری داشت (۰/۰۱ = p و ۰/۰۰۸ = p). نتیجه گیری: تحریک فراجمجمه ای به ویژه در پایداری آثار درازمدت و کاهش تکانشگری، روش موثرتری نسبت به تمرینات شناختی است. تمرینات شناختی در کوتاه مدت برای کاهش بی توجهی مفید اما ناپایدارند.

کلیدواژه ها:

تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای ، تمرینات شناختی رایانه ای ، حافظه فعال ، توجه پایدار ، اختلال نقص توجه/بیش فعالی ، کودکان