دو رویکرد زنانه ی اعتراضی و ارزشی در گفتمان ادبیات پایداری

پژوهش حاضر با روش توصیفی تطبیقی به بررسی مولفه های ادبیات پایداری در اشعار دو شاعر برجسته معاصر، سیمین بهبهانی و سپیده کاشانی، پرداخته است. هدف اصلی پژوهش، بازشناسی دیدگاه این دو شاعر در بازنمایی مفاهیمی چون مقاومت، آزادی خواهی، عدالت طلبی و اعتراض اجتماعی و همچنین تحلیل نوآوری های زبانی و سبکی آنان در نسبت با گفتمان جمعی پایداری است. جامعه پژوهش شامل تمامی آثار شعری این دو شاعر و منابع مرتبط با آن ها بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و اسنادی گردآوری شده است. سپس با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد تطبیقی تحلیلی، داده ها مورد بررسی و تفسیر قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد که سیمین بهبهانی با بهره گیری از زبان خطابی، حماسه گرایی و تصویرسازی های نو، مفاهیمی چون آزادی و عدالت اجتماعی را برجسته کرده و به عنوان «صدای اعتراض زنانه» در بستر جامعه معاصر ایران مطرح می شود. در مقابل، سپیده کاشانی با تاکید بر مضامین دینی، شهادت طلبی، ایثار و وطن دوستی، گفتمان پایداری را در پیوندی آشکار با ایمان و «ارزش های اسلامی» بازتاب می دهد. با وجود تفاوت های زبانی و سبکی، هر دو شاعر در ایجاد پیوند میان فردیت شاعرانه و گفتمان جمعی پایداری مشترکند و نقش برجسته ای در گسترش حضور زنانه در ادبیات مقاومت ایفا کرده اند. نتیجه پژوهش نشان می دهد که ادبیات پایداری در شعر بهبهانی و کاشانی نه تنها ابزاری برای بازنمایی مقاومت و رهایی است، بلکه بستری نوین برای بازتعریف هویت زنانه در سپهر ادبیات معاصر ایران به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

ادبیات پایداری ، سیمین بهبهانی ، سپیده کاشانی ، شعر زنانه