بررسی فقهی تطبیقی علایم بلوغ در مذاهب پنجگانه اسلامی

بلوغ به عنوان مرحله گذار از کودکی به مسئولیت های تکلیفی و اجتماعی، یکی از مفاهیم بنیادین در فقه اسلامی است که تاثیر مستقیم بر احکام عبادی، معاملات و حقوقی دارد. اهمیت بررسی علایم بلوغ در مذاهب پنجگانه اسلامی از آن جهت است که تعیین دقیق زمان بلوغ، مبنای اجرای احکام شرعی و شناخت مرزهای مسئولیت فردی و اجتماعی محسوب می شود. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی علایم بلوغ از دیدگاه امامیه، حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی با تمرکز بر تفاوت های علایم مشترک و اختصاصی، و بررسی نقش سن بلوغ در تکلیف شرعی است. روش تحقیق این مطالعه توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر اسناد فقهی و منابع کلاسیک و معاصر مذاهب پنجگانه بوده است. داده ها با رویکرد تطبیقی استخراج و تحلیل شده اند تا اشتراکات و اختلافات دیدگاه ها مشخص گردد. یافته های پژوهش نشان می دهد که علایم طبیعی مشترک شامل احتلام و انزال، علایم اختصاصی دختران شامل حیض و حمل، و علایم اختصاصی پسران شامل احبال و رویش موی درشت سبیل است. در برخی علامات مانند احتلام، انزال، حیض و حمل اتفاق مذاهب وجود دارد و در برخی علایم مانند انبات، سنگین شدن صدا و موی زیرکتف، اختلاف نظر میان مذاهب وجود دارد. همچنین حداقل سن بلوغ دختران در همه مذاهب ۹ سال قمری و حداقل سن بلوغ پسران ۹ تا ۱۲ سال، و حداکثر سن بلوغ بین ۱۵ تا ۱۸ سال تعیین شده است. این مطالعه، پایه ای برای فهم تطبیقی تکالیف شرعی و مسئولیت های اجتماعی در فقه اسلامی فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

بلوغ ، علایم بلوغ ، فقه تطبیقی ، مذاهب پنجگانه ، تکلیف شرعی