طراحی بسته توانمندسازی سواد مالی و بررسی تاثیر آن بر هویت یابی اقتصادی دانش آموزان دوره ی دوم ابتدایی

بررسی سواد مالی یکی از شایستگی های اساسی زندگی در عصر کنونی است که متاسفانه در نظام آموزشی ایران، به ویژه در دوره ی ابتدایی جایگاه چندانی ندارد. این در حالی است که اسناد بالادستی نظیر سند تحول بنیادین بر تربیت اقتصادی به عنوان یکی از ساحت های شش گانه تاکید دارند و پژوهش های بین المللی نیز نشان داده اند که آموزش مفاهیم مالی از کودکی، تاثیر عمیقی بر تصمیم گیری های اقتصادی آینده دارد. هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتباریابی بسته توانمندسازی سواد مالی و بررسی تاثیر آن بر هویت یابی اقتصادی دانش آموزان دوره ی دوم ابتدایی است. این پژوهش با روش آمیخته (کیفی-کمی) انجام شد. در فاز کیفی با بهره گیری از روش سنتز پژوهی و تحلیل محتوای اسناد بین المللی از جمله برنامه های درسی چین، اسکاتلند، استرالیا، آلمان، ژاپن و سوئد، مولفه های اصلی سواد مالی متناسب با سنین ۱۰ تا ۱۲ سال شناسایی و بر اساس آن یک بسته آموزشی ۱۰ جلسه ای طراحی گردید. در فاز کمی بسته طراحی شده بر روی ۴۰ دانش آموز پایه های چهارم تا ششم ابتدایی در شهر شیروان با استفاده از طرح شبه آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. ابزار اندازه گیری پرسش نامه محقق ساخته هویت یابی اقتصادی با ۲۴ گویه بود که روایی محتوایی آن توسط متخصصان تایید و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ (۰.۹۴) محاسبه گردید. یافته های بخش کیفی نشان داد که مولفه های اصلی سواد مالی برای دانش آموزان ابتدایی شامل شناخت مفاهیم پایه ای پول و اقتصاد، مهارت پس انداز و بودجه بندی، تشخیص نیاز از خواسته، آشنایی با ارزش کار و درآمد و تصمیم گیری مالی مسئولانه است. یافته های بخش کمی نیز حاکی از آن بود که میانگین نمرات هویت یابی اقتصادی دانش آموزان گروه آزمایش در پس آزمون به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود (p<۰.۰۵). بر اساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که طراحی و اجرای بسته توانمندسازی سواد مالی تاثیر مثبت و معناداری بر هویت یابی اقتصادی دانش آموزان دوره ی دوم ابتدایی دارد و می تواند به عنوان یک الگوی عملیاتی برای نظام آموزشی ایران در راستای تحقق ساحت تربیت اقتصادی سند تحول بنیادین مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سواد مالی ، هویت یابی اقتصادی ، دانش آموزان دوره ی دوم ابتدایی ، بسته آموزشی ، تربیت اقتصادی