تاثیر آموزش مجازی بر یادگیری ضرب دانش آموزان کلاس سوم ابتدایی

هدف پژوهش حاضر مرور روایی نظام یافته مطالعات انجام شده پیرامون تاثیر آموزش مجازی بر یادگیری مبحث ضرب در دانش آموزان پایه سوم دوره ابتدایی است. پایه سوم نقطه عطف شناختی برای گذر از تفکر جمعی به تفکر ضربی است و تغییر بستر آموزش به فضای مجازی در سال های اخیر چالش ها و فرصت های بی سابقه، و در عین حال پیچیده ای در این زمینه ایجاد کرده است. روش پژوهش از نوع مرور روایی نظام یافته (Systematic Narrative Review) بوده و جستجوی مقالات در پایگاه های معتبر داخلی (SID)، مگیران، نورمگز، پرتال جامع علوم انسانی و بین المللی Web of Science, ERIC, Scopus, Google Scholar در بازه زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ (۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ میلادی) انجام شد. پس از غربالگری چندمرحله ای بر اساس پروتکل PRISMA، ۴۲ مطالعه تجربی و توصیفی-تحلیلی (۲۲ مقاله فارسی و ۲۰ مقاله انگلیسی) که حائز بالاترین کیفیت روش شناختی بودند انتخاب و با روش تحلیل محتوای استقرایی بررسی شدند. یافته ها نشان می دهد که آموزش مجازی واجد یک تاثیر شناختی دوگانه در یادگیری ضرب است: از یک سو، بهره گیری از ابزارهای چندرسانه ای، دست ورزی های مجازی (Virtual Manipulatives) و انیمیشن ها، درک مفهومی ضرب (شامل آرایه ها و جمع مکرر) را به طور معناداری ارتقا می بخشد؛ اما از سوی دیگر، در حوزه «تسلط، روان بودن محاسباتی، یادآوری سریع جدول ضرب»، آموزش مجازی به دلیل کاهش تمرینات تعاملی زنده و نظارت مستقیم معلم با افت عملکرد همراه بوده است. در بعد عاطفی بازی وارسازی مجازی انگیزه را افزایش داده اما مشکلات فنی و فقدان حضور فیزیکی معلم موجب بروز نوع جدیدی از اضطراب ریاضی شده است. بررسی متون داخلی نشان می دهد که پلتفرم «شاد» با وجود پوشش گسترده از منظر امکانات تعاملی برای آموزش مفاهیم انتزاعی به کودکان ۸ ساله با محدودیت روبروست. نقش میانجیگرانه والدین و سواد دیجیتال معلمان، مهم ترین عوامل تعدیل کننده اثر بخشی در این الگو بوده اند. در نهایت پیشنهاد می شود نظام آموزشی از رویکرد آموزش مجازی محض فاصله گرفته و الگوی کلاس معکوس (Flipped Classroom) را با تلفیق دست ورزی های فیزیکی خانگی جایگزین نماید.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، یادگیری ضرب ، پایه سوم ابتدایی ، مرور روایی نظام یافته ، شبکه شاد ، فناوری آموزشی ، یادگیری الکترونیکی