نشانه شناسی به مثابه روشی در تحلیل فیلم صورت زخمی

نشانه شناسی به مثابه یکی از روش های مهم مطالعه فیلم ها می تواند به تنهایی و یا با تاثیرپذیری از نظریه های دیگر، از جمله روانکاوی، مارکسیسم و فمینیسم یا روش های دیگری مثل تحلیل محتوا و تحلیل گفتمان به کار گرفته شود. این مقاله با بهره گیری از نظریه های نشانه شناسی رولان بارت، به ویژه مفاهیم رمزگان های روایی، رمزگان عملی و رمزگان معمایی و اسطوره شناسی به تحلیل لایه های پنهان معنایی این فیلم صورت زخمی می پردازد. فیلم صورت زخمی به کارگردانی برایان دی پالما و نویسندگی الیور استون (۱۹۸۳) یکی از تاثیرگذارترین آثار جنایی گنگستری سینمای هالیوود به شمار می رود. پرسش اصلی آن است که نشانه های تصویری، گفتاری و روایی فیلم چگونه در نظام های دلالت پرداز بارت عمل می کنند و اسطوره های مدرن همچون رویای آمریکایی و مردانگی سمی در این اثر چگونه بازنمایی و در نهایت به چالش کشیده می شوند. یافته ها نشان می دهد که «صورت زخمی» با استفاده از رمزگان های بارت روایتی چندلایه می سازد که در سطح نخست داستان صعود و سقوط یک گانگستر را روایت می کند و در سطحی عمیق تر به نقد اسطوره های فرهنگی سرمایه داری آمریکا می پردازد.

کلیدواژه ها:

نشانه شناسی ، رولان بارت ، صورت زخمی ، رمزگان روایی ، اسطوره شناسی ، رویای آمریکایی