بازتاب مدرنیته و دگرگونی های زیبایی شناختی در شعر معاصر فارسی از نیما یوشیج تا احمد شاملو

ادبیات هر جامعه ای بازتابی از تحولات فکری اجتماعی و فرهنگی آن جامعه است. ادبیات معاصر فارسی نیز از مهم ترین میدان های بازتاب مواجهه جامعه ایرانی با مدرنیته است؛ مواجهه ای که نه صرفا به سطح مضامین تازه بلکه به دگرگونی در ساختارهای زبانی، ریتمیک، تصویری و زیبایی شناختی انجامید. شعر معاصر فارسی به ویژه از نیما یوشیج به بعد عرصه ای شد برای بازتعریف نسبت میان سنت و نوگرایی، فردیت و اجتماع و زبان و تجربه زیسته. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی می کوشد بازتاب مدرنیته و تحول زیبایی شناختی در شعر معاصر فارسی را از خلال آثار و جایگاه نیما یوشیج، مهدی اخوان ثالث، فروغ فرخزاد، سهراب سپهری و احمد شاملو بررسی کند. در این پژوهش مدرنیته نه به منزله تقلید از الگوهای غربی بلکه به عنوان فرایندی تاریخی و فرهنگی فهم می شود که در تعامل با سنت ادبی فارسی به صورت های متکثر و گاه متناقض در شعر معاصر تجلی یافته است. یافته های مقاله نشان می دهد که نوگرایی شعری در ایران از تغییرات وزنی و قالبی فراتر رفته و به تحولی عمیق در شیوه های ادراک، بیان و صورت بندی تجربه انسانی انجامیده است. در نتیجه، شعر معاصر فارسی را باید فضایی برای بازاندیشی، هویت زبان و زیست جهان ایرانی در عصر مدرن دانست.

کلیدواژه ها:

مدرنیته ، شعر معاصر ، زبان ، سوژه ، زیبایی شناسی