طراحی مدل موانع توسعه کارآفرینی خرد روستایی

کارآفرینی و ایجاد کسب وکارهای خرد در حوزه صنایع دستی به عنوان یک راهبرد حیاتی برای تنوع بخشی به معیشت، کاهش بیکاری، و جلوگیری از مهاجرت در مناطق روستایی شناخته می شود. این اهمیت به ویژه در استان مازندران که بخش کشاورزی آن با چالش های اقلیمی و کاهش سهم اشتغال مواجه است، دوچندان می شود. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و اولویت بندی موانع توسعه کارآفرینی خرد در واحدهای صنایع دستی روستایی استان مازندران با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و از نظر ماهیت، توصیفی– تحلیلی است که با روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را ۲۶۹۰ نفر از کارآفرینان دارای مجوز فعال در واحدهای صنایع دستی روستایی استان مازندران تشکیل دادند. حجم نمونه با استفاده از نرم افزار G-Power  برابر با ۲۴۶ نفر تعیین شد و نمونه ها از طریق روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی چندمرحله ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه بود که پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. همچنین، روایی صوری و محتوایی پرسشنامه بر اساس نظر جمعی از خبرگان و متخصصان حوزه کارآفرینی و توسعه روستایی و اعضای هیات علمی دانشگاه موردتایید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار Smart PLS V.۳ استفاده شد یافته ها نشان داد که براساس ضریب مسیر و واریانس استخراج شده موانع مدیریتی-ساختاری (با ضریب مسیر ۸۲۲/۰) و موانع آموزشی-ارتباطی (۸۲۰/۰) از مهم ترین موانع بوده است. موانع تکنولوژیکی و فنی، موانع حمایتی-اقتصادی، موانع فردی-روانشناختی و موانع سیاسی-نهادی به ترتیب در اولویت های بعدی قرار گرفته است. نتایج مطالعه بر ضرورت توجه هم زمان به ابعاد مختلف موانع در سیاست گذاری های مرتبط با توسعه کارآفرینی خرد در صنایع روستایی دلالت دارد. در این راستا اصلاح و ساده سازی قوانین و مقررات مربوط به ثبت کسب وکار و دریافت مجوز راه اندازی کسب وکار خرد روستایی، استقرار شرکت دانش بنیان کشاورزی و صنایع خرد روستایی با حمایت پارک های علم و فناوری برای جوانان روستایی و فارغ التحصیلان کشاورزی همراه با معافیت های مالیاتی و تسهیلات بیمه ای پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

صنایع دستی ، معیشت پایدار روستایی ، کسب وکارهای خرد روستایی ، توسعه محلی ، توسعه اقتصادی