ارزیابی صفات زراعی برخی ارقام کمی و کیفی برنج در سامانه نوین خشکه کاری با نوار تیپ

برنج، در کنار گندم، یک ستون اصلی امنیت غذایی محسوب می شود. با این حال، تشدید خشکسالی ها و محدودیت منابع آبی، ضرورت جایگزینی روش سنتی کشت غرقابی را به یک اولویت پژوهشی فوری در حوزه کشاورزی تبدیل کرده است. در مواجهه با کمبود آب و برای تضمین امنیت غذایی، آبیاری با نوار تیپ به عنوان جایگزین کارآمد در شمال کشور پذیرفته شده است. این امر مستلزم توسعه ارقام پربازده ای است که بتوانند در سیستم خشکه کاری مبتنی بر نوار تیپ، با کاهش چشمگیر مصرف آب، بازدهی لازم را داشته باشند. از این رو تحقیق حاضر در جهت بررسی عملکرد سه ژنوتیپ کمی و کیفی برنج با ارزیابی برخی از صفات زراعی در شرایط خشکه کاری با استفاده از روش آبیاری با نوار تیپ در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. روش آبیاری قطره ای روشی کارآمد در کاهش مصرف و مدیریت آب بوده که منجر به کاهش تقریبا ۵۰ درصد مصرف آب در تحقیق حاضر گردید. نتیجه تجزیه واریانس اثر معنی داری را برای ژنوتیپ ها با استفاده از صفات مورد مطالعه داشت. در تقابل با تنش خشکی ژنوتیپ های مورد مطالعه کنش های پاسخی متفاوتی را نشان دادند. ژنوتیپ GK قدرت جذب و توانایی نقل وانتقالات مواد فتوسنتزی بالایی داشت. در مقابل رقم روشن با تعداد ۱۵۰ دانه پتانسیل بالایی در تولید تعداد دانه در خوشه در شرایط خشکی بود. زودرسی و وزن ۱۰۰ دانه مطلوب در تقابل با تنش خشکی پاسخ های به ترتیب فرار و بازیابی بوده که در رقم طارم کیانی دیده شد. این ژنوتیپ های کیفی با توجه به کاهش ۵۰ درصدی در مصرف آب عملکرد مطلوبی به ترتیب معادل ۵.۵۵، ۴.۷۸ و ۳.۰۸ تن در هکتار داشتند. در شرایط کمبود منابع آبی در کشور این ارقام با داشتن عملکرد مطلوب و تحمل به تنش خشکی مناسب را می توان به عنوان ارقام کیفی متحمل به تنش خشکی معرفی کرد.

کلیدواژه ها:

برنج ، خشکه کاری ، کاهش مصرف آب ، عملکرد