دفاتر توسعه محله ای، الگویی راهبردی در مدیریت نوسازی و بازآفرینی بافتهای ناکارآمد و فرسوده شهر تهران.(مطالعه موردی منطقه ۱۷کلان شهرتهران)

نوسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری یکی از مهمترین اولویت های اساسی مدیریت شهری در کلان شهر تهران به شمار می آید. شهر تهران به عنوان بزرگترین کلان شهر ایران، نمونه ای بارز از این تحولات است که در آن، بخش قابل توجهی از ساختار کالبد شهر را بافت های ناکارآمد و فرسوده تشکیل می دهند. منطقه ۱۷ کلانشهر تهران به دلیل سهم قابل توجهی از بافت فرسوده شهر، نمونه مهمی برای بررسی کارکرد نهادهای محلی در فرایند بازآفرینی شهری است. گستردگی این بافت ها، پیچیدگی مسائل اجتماعی و اقتصادی ساکنان و ناکارآمدی رویکردهای مداخله کالبدی صرف، ضرورت اتخاذ رویکردهای نوین و مشارکت محور را دوچندان کرده است. در این میان دفاتر توسعه محله ای به عنوان نهادهای محلی و تسهیل گر، نقش کلیدی در تحقق سیاست های بازآفرینی شهری ایفا می کنند. هدف این پژوهش، تبیین و تحلیل نقش دفاتر توسعه محله ای به عنوان الگویی راهبردی در مدیریت شهری در فرایند نوسازی بافت های ناکارآمد و فرسوده شهر تهران با تاکید بر ابعاد اجتماعی، نهادی و مشارکتی است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات اسنادی، تحلیل سیاست های شهری و بررسی تجربیات اجرایی دفاتر توسعه محله ای در تهران گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهند که دفاتر توسعه محله ای با ایفای نقش واسطه ای میان ساکنان، مدیریت شهری و سایر ذینفعان، زمینه ساز افزایش مشارکت اجتماعی، ارتقای سرمایه اجتماعی، تسهیل فرایندهای اجرایی و تحقق نوسازی پایدار در بافت های فرسوده شده اند. با این حال محدودیت هایی همچون ضعف منابع مالی، چالش های حقوقی و ناپایداری نهادی، اثربخشی این دفاتر را با موانعی مواجه ساخته است. در پایان، راهکارهایی جهت تقویت جایگاه دفاتر توسعه محله ای در نظام مدیریت شهری ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

دفاتر توسعه محله ای ، نوسازی شهری ، بافت فرسوده ، بازآفرینی شهری ، مشارکت اجتماعی ، منطقه ۱۷