تاثیر عوامل فیزیولوژیک و شناختی بر درگیری تحصیلی و یادگیری دانش آموزان در آموزش زیست شناسی: رویکردی تربیتی و اعصاب شناختی

پژوهش حاضر به بررسی پیوند میان مولفه های فیزیولوژیک، فرایندهای شناختی و الگوهای تربیتی در نظام آموزش و پرورش، با تاکید بر یادگیری درس زیست شناسی در مقطع متوسطه می پردازد. هدف اصلی این پژوهش، واکاوی چگونگی تاثیر متغیرهای زیستی و عصبی بر میزان درگیری تحصیلی دانش آموزان و شناسایی ظرفیت های توانمندسازی نظام آموزشی از طریق تلفیق علوم زیستی و تربیتی است. فرضیات پژوهش بر این امر استوارند که نخست، فرایندهای یادگیری عمیقا ریشه در مکانیسم های فیزیولوژیک (همچون ترشح انتقال دهنده های عصبی و میزان فشار روانی) دارند؛ دوم، الگوهای تدریس سنتی بدون توجه به مبانی زیست شناختی یادگیری، به کاهش انگیزه و فرسودگی تحصیلی می انجامند؛ و سوم، کاربست رویکرد عصب شناسی تربیتی ظرفیت بالایی برای نقد شیوه های مسلط آموزشی و بهینه سازی محیط یادگیری دارد. روش پژوهش، ترکیبی از مرور نظام مند منابع معتبر، تحلیل اسنادی و کاربست نظریه های یادگیری شناختی و سازنده گرایی است. چارچوب نظری پژوهش متشکل از نظریه یادگیری مغزمحور، نظریه بار شناختی و مدل خودتعیین گری است. یافته های پژوهش نشان می دهد که نادیده انگاشتن ریتم های بیولوژیک و ظرفیت های فیزیولوژیک دانش آموزان، بازتابی از رویکردهای تقلیل گرایانه در آموزش و پرورش است که به بازتولید افت تحصیلی دامن می زند. با این حال، معلمان و سیاست گذاران آموزشی از طریق نقش آفرینی خلاقانه و کشف الگوهای تازه آموزش مغزمحور، امکان مقاومت در برابر این موانع و خلق محیط های غنی یادگیری را تجربه می کنند. نتیجه گیری نهایی آنکه فهم انتقادی از آموزش، بدون در نظر گرفتن بافتارهای زیستی، روانی و شناختی امکان پذیر نیست و طراحی اخلاقی نظام های آموزشی مستلزم بازاندیشی بنیادین در روش های تدریس است.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش ، فیزیولوژی یادگیری ، عصب شناسی تربیتی ، درگیری تحصیلی ، زیست شناسی ، یادگیری مغزمحور.