تغییرپذیری پرولین، قندهای محلول و آنزیمهای آنتی اکسیدانی گیاهچه سویا در واکنش به رژیم های مختلف آبیاری و گونه های مایکوریزا

تنش خشکی تعادل اسمزی و پایداری اکسیداتیو سویا را به طور جدی مختل می کند، اما نقش گونه محور قارچ های مایکوریزا آربسکولار (AMF) در تنظیم این فرآیندها تحت رژیم های مختلف آبیاری به طور کامل تبیین نشده است. این پژوهش در سال ۱۴۰۳ به صورت فاکتوریل ۳×۳ در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل رژیم های آبیاری در سه سطح (۱۰۰٪ ظرفیت زراعی به عنوان شاهد، ۸۰٪ ظرفیت زراعی به عنوان تنش کم آبی متوسط و ۵۰٪ ظرفیت زراعی به عنوان تنش کم آبی شدید) و کاربرد گونه های مایکوریزا (شاهد، Funneliformis mosseae و (Rhizophagus intraradices بود. اثر این تیمارها بر پرولین، قندهای محلول، محتوای نسبی آب (RWC)، مالون دی آلدئید (MDA) و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی گیاهچه سویا مورد ارزیابی قرار گرفت. کاهش آبیاری در سطوح ۸۰ و ۵۰ درصد ظرفیت مزرعه موجب افت معنی دار RWC و افزایش تجمع اسمولیت ها، پراکسیداسیون چربی و فعالیت آنتی اکسیدانی شد. تلقیح با AMF شدت این پاسخ ها را کاهش داد و Rhizophagus intraradices موثرترین عملکرد را در بهبود وضعیت آبی، تنظیم اسمزی و کاهش آسیب اکسیداتیو به ویژه در خشکی متوسط و شدید نشان داد. این نتایج حاکی از آن است که AMF، به ویژه Rhizophagus intraradices، از طریق بهبود وضعیت آبی، تجمع اسمولیت ها و کاهش آسیب اکسیداتیو در افزایش تحمل خشکی سویا نقش دارد. در مجموع، پژوهش حاضر شواهد جدیدی از کارآیی برتر Rhizophagus intraradices ارائه می دهد و استفاده از این گونه را به عنوان راهبردی پایدار برای مدیریت خشکی در کشت سویا پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

تنش خشکی ، قارچ های مایکوریزای آربسکولار (Funneliformis mosseae ، and Rhizophagus intraradices) ، پراکسیداسیون چربی (مالون دی آلدئید) ، محتوای نسبی آب