بهینه سازی تراکم کاشت و مدیریت یکپارچه علف های هرز بادام زمینی (Arachis hypogaea L.)در منطقه مغان، استان اردبیل

سابقه و هدف: به منظور تامین مواد غذایی مورد نیاز جمعیت در حال رشد جهان، لازم است تولیدات کشاورزی افزایش چشم گیری پیدا کنند. بادام زمینی (Arachis hypogaea L.) گیاهی بوته ای، یکساله، مخصوص مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر است که به دلیل کیفیت روغن و پروتئین دانه، در ۱۰۹ کشور جهان کشت می شود. علف های هرز خسارت بالایی به محصولات زراعی وارد می کنند و بکارگیری برنامه های مدیریت تلفیقی، بهترین روش برای از بین بردن این گیاهان می باشد. این روش بر استفاده صحیح از تمام روش های ریشه کنی، پیش گیری و کنترل اعم از کنترل زراعی، فیزیکی، مکانیکی، بیولوژیکی و شیمیایی، جهت کاهش خسارت ناشی از علف های هرز تاکید دارد. مواد وروش ها: این آزمایش در سال های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ به منظور ارزیابی اثر آرایش کاشت در تلفیق با وجین، علف کش و گیاه پوششی بر کنترل علف های هرز و عملکرد بادام زمینی، در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان) به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. کرت های اصلی شامل نوع آرایش کاشت ( تک ردیفه، دوردیفه موازی و دوردیفه زیگزاگی) رو پشته ی ۷۵ سانتی متری و کرت های فرعی، ۷ سطح مدیریت علف های -هرز شامل (کاشت گیاهان پوششی ۱- شبدر کریمسون و ۲- ماشک گل خوشه ای، ۳- کاربرد ترکیب علف کش بنتازون + سوپرگالانت، ۴- یک بار وجین (۲۰ روز پس از کاشت)، ۵- دو بار وجین (۲۰ و ۴۰ روز پس از کاشت)، ۶- وجین تمام فصل علف های هرز و ۷- شاهد بدون کاربرد گیاه گیاه پوششی و بدون کاربرد علف کش بودند.یافته ها: نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که تراکم و زیست توده علف های هرز، عملکرد دانه و میزان اسیدهای آمینه لیزین، متیونین، پالمیتیک اسید، استئاریک اسید و اولئیک اسید دانه بادام زمینی تحت تاثیر تیمارهای آزمایش قرار گرفتند. کم ترین تراکم و زیست توده علف های هرز در آرایش کاشت دوردیفه زیگزاگی و در تیمارهای دو بار وجین علف های هرز و کشت گیاه پوششی ماشک و بیش ترین تراکم و زیست توده علف های هرز در آرایش کاشت تک ردیفه و در شرایط شاهد بدون کنترل به دست آمد. بیش ترین مقدار عملکرد دانه بادام زمینی در آرایش کاشت دوردیفه زیگزاگی و در سطوح مختلف وجین علف های هرز و پس از آن در تیمارهای گیاه پوششی ماشک، شبدر و کاربرد علف کش به دست آمد و کم ترین مقادیر صفات ذکر شده در آرایش کاشت تک ردیفه و در شرایط شاهد بدون کنترل حاصل گردید. بیش ترین میزان لیزین و متیونین دانه در تیمارهای وجین تمام فصل و در آرایش کاشت های تک ردیفه و دوردیفه موازی بدست آمد. بیش ترین میزان پالمیتیک اسید و اولئیک اسید در تیمارهای وجین تمام فصل و در آرایش کاشت های تک ردیفه و دوردیفه زیگزاگی و موازی بدست آمد. بیش ترین میزان استئاریک اسید در تیمارهای وجین تمام فصل و در آرایش کاشت دوردیفه زیگزاگی بدست آمد.نتیجه گیری: با توجه به شرایط منطقه مغان، آرایش کاشت دوردیفه زیگزاگی و انجام دو بار وجین علف های هرز بهترین گزینه برای کنترل علف های هرز بادام زمینی خواهد بود. اما در صورت کمبود نیروی کار برای وجین، استفاده از اختلاط علف کش بنتازون و سوپرگالانت در اولویت بعدی قابل توصیه می باشد.

کلیدواژه ها:

اسید آمینه اولئیک ، اسید آمینه لیزین ، اسید آمینه متیونین ، تراکم علف های هرز ، زیست توده علف های هرز