اثر پروهگزادیون-کلسیم و منبع ;ربن (ساکارز و مانیتول) روی ریزغده زایی سیب زمینی رقم آگریا

چکیدهسابقه و هدف:پروهگزادیون-کلسیم (ProCa) به عنوان ترکیب بازدارنده شیمیایی و یک مهارکننده بیوسنتز هورمون جیبرلین است که سمیت کم و پایداری محدود دارد. در شرایط کشت بافت سیب زمینی، منبع کربن برای القاء غده زایی و تکامل ریزغده ضروری می باشد. استفاده از روش کشت بافت موجب افزایش محصول سیب زمینی، کاهش هزینه تولید، کاهش ابتلا به بیماری ها وکاربرد سموم شده است، تولید ریزغده از گیاهچه در شرایط درون شیشه ای این امکان را فراهم می کند تا ضریب تکثیر افزایش یافته و غده های عاری از ویروس تولید شود.مواد و روش ها:این پژوهش با هدف بررسی ریزغده زایی درون شیشه ای سیب زمینی (رقم آگریا) در واکنش به اثر پروهگزادیون کلسیم و منبع کربن ساکارز و مانیتول انجام گرفت. در این آزمایش منبع کربن ( ۸۰گرم بر لیتر ساکارز و مانیتول) و پروهگزادیون کلسیم (در غلظت های ۰، ۳، ۶ و ۹ میلی گرم بر لیتر) در محیط کشت پایه MS بصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با ۸ تیمار و ۴ تکرار اجرا شد. پس از سه ماه از تاریخ کشت ریز نمونه ها، یادداشت برداری نهایی صفات انجام گرفت. در مرحله ریزغده زایی صفات وزن کل ریزغده یا همان عملکرد (گرم بر تعداد کل ریزغده هر تیمار)، تعداد ریزغده، درصد دورمانسی ریزغده، تعداد ریزغده ثانویه، تعدادساقه روی ریزغده بدون دورمانسی، طول ساقه روی ریزغده بدون دورمانسی، طول و عرض ریزغده ها (میلی متر)، تعداد ریشه روی ریزغده و میانگین وزن تر ریزغده از صفات مورد نظر بودند. یافته ها:نتایج نشان داد تیمارهای ۳ و ۶ میلی گرم در لیتر پروهگزادیون کلسیم به تر تیب با ۴ و ۸۳/۲ عدد ریزغده بیشترین تعداد ریزغده را تولید کردند و اختلاف معنی داری را از یکدیگر نشان ندادند. همچنین تیمارهای شاهد و پروهگزادیون کلسیم در غلظت ۹ میلی گرم در لیتر با ۱۷/۱ عدد ریزغده کمترین تعداد ریزغده را تولید کرد. همچنین در تمامی غلظت های پروهگزادیون کلسیم، ساکارز نسبت به مانیتول ریزغده های با طول و عرض بیشتر تولید کرد. تیمار ۳ میلی گرم در لیتر پروهگزادیون کلسیم همراه با ساکارز ۸۰ گرم بر لیتر با ۶۶/۵ عدد چشم بیشترین تعداد چشم را تولید کرد و با بقیه تیمارها اختلاف معنی دار را نشان داد. تیمار ۳ میلی گرم در لیتر پروهگزادیون کلسیم همراه با ساکارز ۸۰ گرم در لیتر با ۶۶/۲ گرم ریزغده در تیمار بیشترین عملکرد را در بین تیمارها تولید نمود. نتیجه گیری:با نگاه کلی به نتایج این تحقیق می توان نتیجه گرفت که منبع کربن ساکارز برای ریزغده زایی نسبت به مانیتول بهتر است و در میان غلظت های پروهگزادیون کلسیم نیز غلظت ۳ میلی گرم در لیتر نسبت به غلظت های بالاتر نتایج بهتری را نشان داد و این غلظت پروهگزادیون کلسیم همراه با ۸۰ گرم در لیتر ساکارز برای تولید ریزغده نتایج مثبت و بهتری را نشان داد.

کلیدواژه ها:

کند کننده رشد ، ریزنمونه ، محیط کشت ، جیبرلین