اثربخشی برنامه آموزش فلسفه برای کودکان بر بلوغ اخلاقی دانش آموزان دختر متوسطه اول

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی برنامه آموزش فلسفه­ برای ­کودکان بر بلوغ اخلاقی دانش­آموزان انجام شد. روش پژوهش نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش­آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر خوی که در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ مشغول به تحصیل بودند، تشکیل دادند. به عنوان نمونه ۳۸ دانش­آموز از پنج مدرسه انتخاب شده و ۱۹ نفر در گروه آزمایش و ۱۹ نفر در گروه کنترل گمارده شدند. روش نمونه­گیری خوشه­ای چندمرحله­ای بود. بسته آموزشی شامل تعدادی داستان ایرانی از کتاب­های مثنوی مولانا و منطق­الطیر عطار که مضامین فلسفی داشتند، بود که گروه آزمایش در پانزده جلسه ۴۵ دقیقه­ای در معرض آن قرار گرفتند. بلوغ اخلاقی در این پژوهش از سه متغیر فراشناخت­اخلاقی، هویت­اخلاقی و کارآمدی­اخلاقی تشکیل شده است و برای اندازه­گیری این متغیرها نیز از پرسشنامه­های فراشناخت­اخلاقی سوانسون و هیل (۱۹۹۳)، پرسشنامه هویت­اخلاقی آکوئینو و رید (۲۰۰۲) و پرسشنامه کارآمدی­اخلاقی هانا و اولیو (۲۰۱۰)، استفاده شده است. داده­ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک­متغیره و چندمتغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که برنامه آموزش فلسفه­برای­کودکان موجب افزایش فراشناخت­اخلاقی و مولفه­های آن، هویت­اخلاقی و مولفه­های آن و کارآمدی­اخلاقی شده است؛ در نتیجه P۴C با فراهم آوردن محیطی برای بحث­های آزاد فلسفی در قالب اجتماع­پژوهشی و با استفاده از داستان­های دارای مضامین فلسفی، می­تواند در رشد بلوغ­اخلاقی دانش­آموزان، موثر باشد.

کلیدواژه ها:

فلسفه برای کودکان (P۴C) ، بلوغ اخلاقی ، فراشناخت اخلاقی ، هویت اخلاقی ، کارآمدی اخلاقی