پارادوکس دفاع مشروع: تحلیل حق زنان برای دفاع کشنده در برابر تجاوز جنسی در نظام کیفری

حق دفاع مشروع، به عنوان یکی از سازوکارهای قانونی برای دفع تجاوز قریب الوقوع، جایگاه ویژه ای در حفاظت از تمامیت جسمانی و روانی زنان دارد. با این حال، زنان در مواجهه با خشونت جنسی و اعمال حق دفاع مشروع، با چالش های متعددی روبرو هستند. این پژوهش با روش کیفی تحلیلی و با تکیه بر روش تحقیق کتابخانه ای به بررسی تطبیقی موازین دفاع مشروع درحقوق کیفری ایران و مبانی فقه در زمینه خشونت های جنسی علیه زنان می پردازد. نخست با تاکید بر حساسیت ذاتی جرم خشونت جنسی و آسیب پذیری مضاعف زنان، ضرورت به رسمیت شناختن حق دفاع مشروع را به عنوان ابزاری حیاتی برای حفظ جان، عرض و ناموس تبیین می نماید. سپس، شرایط تحقق دفاع مشروع از جمله وجود خطر قریب الوقوع، ضرورت دفع تجاوز و رعایت اصل تناسب در دفاع در پرونده های مرتبط با خشونت جنسی علیه زنان، را مورد تحلیل دقیق قرار می دهد. پس از آن، با بررسی چالش های خاص زنان در اثبات شرایط دفاع مشروع، به تبیین نقاط اشتراک و افتراق دیدگاه های حقوق موضوعه ایران و فقه امامیه در این زمینه می پردازد. یافته ها نشان می دهد که هر دو نظام، در اصول کلی دفاع مشروع مشترک بوده و مشروعیت دفاع در برابر تجاوز جنسی قریب الوقوع را تایید می کنند، با این وجود، نحوه تفسیر مفاهیمی مانند خطر قریب الوقوع و تناسب دفاع در شرایط خاص خشونت جنسی، نیازمند تامل و دقت نظر مضاعف در تطبیق با مبانی فقهی و اهداف قانون گذار است.

کلیدواژه ها:

دفاع مشروع ، خشونت جنسی علیه زنان ، فقه جزایی ، حقوق کیفری ایران ، دفاع در برابر تجاوز