اثرات اسانس پنج گیاه دارویی روی سفید بالک گلخانه (Trialeurodes vaporariorum (Hemiptera: Aleyrodidae)) در شرایط آزمایشگاهی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27

فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JPP-40-2_002

تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1405

چکیده مقاله:

سفیدبالک گلخانه (Trialeurodes vaporariorum) یکی از آفات مهم در گیاهان زراعی، زینتی و سبزیجات به شمار می رود و هر سال می­تواند به صورت مستقیم و غیر­مستقیم خسارت زیادی به این محصولات در دنیا وارد کند. در این پژوهش، اثرات دورکنندگی یا ضدتغذیه­ای اسانس­های گیاهی آویشن دنایی(Thymus daenensis Celak.) ، بابونه (Matricaria chamomilla L.)، نعناع فلفلی (Mentha piperita L.)، بومادران (Achillea millefolium L.) و رزماری(Rosmarinus officinalis L.)  بر تغییرات جمعیت این آفت در شرایط کنترل شده با دمای ۵±۲۷ درجه سلسیوس، رطوبت نسبی ۱۰±۶۰ درصد و نور طبیعی بررسی شد. زمانی­که گیاه بادمجان کاشته شده به مرحله ۴-۳ برگی رسیدند، اسانس ها در پنج غلظت مختلف که با آزمایش های مقدماتی تعیین شده بود، روی برگ­های بادمجان محلول­پاشی شدند. سپس گلدان­ها به یک گلخانه آلوده که بوته های آن دارای حداقل ۱۰۰ حشره بالغ بودند، انتقال داده شد. گلدانها به صورت بلوکهایی از پنج تیمار مختلف با چهار گیاه در هر تیمار و در چهار تکرار در قالب طرح کاملا تصادفی به­نحوی چیده شدند که فاصله آن ها از منابع آلودگی تقریبا یکسان بود. تعداد حشرات جلب شده روی هرکدام از گلدان­ها بعد از ۲۴ و ۴۸ ساعت شمارش شد. پس از ۴۸ ساعت، گلدان­ها به اطاقک جداگانه به دور از هرگونه آلودگی مجدد به سفید­­بالک­­ها منتقل گردید. و رشد­و­نمو مراحل مختلف زیستی سفیدبالک، مورد بررسی قرار گرفتند. طبق نتایج به دست آمده، بومادران در غلظت ۱۲۵ میلی گرم در لیتر کمترین دورکنندگی با بیشترین جذب حشره را در ۲۴ (۲۳/۳۳ ± ۲۵/۱۲۶) و ۴۸ ساعت (۴۲/۲۳ ± ۱۳۳) بعد از تیمار با اسانس­ها داشت و بابونه بیشترین دورکنندگی با کمترین جذب حشره را در ۲۴ (۰۵/۲ ± ۷۵/۴) و ۴۸ ساعت ( ۰۹/۲ ± ۷۵/۷) بعد از تیمار با اسانس در غلظت ۱۵۰۰ میلی گرم در لیتر داشت. تغییرات جمعیت طی هفته اول و دوم دارای اختلاف معنی­دار بود، ولی در هفته­های سوم و چهارم اختلاف معنی­داری وجود نداشت. با توجه به عدم وجود باقی­مانده سمی و هم­چنین امکان تولید این اسانس در کشور، این ترکیبات می­توانند در تولید محصولات ارگانیک و کاهش مصرف سموم شیمیایی کاربرد داشته باشند.

کلیدواژه ها:

حشره کش دوست دار محیط زیست ، حشرهکشهای گیاهی ، کشاورزی پایدار ، کنترل حشرات ، IPM

نویسندگان

نجمه کیانپور

گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

حسنعلی واحدی

گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

محمد رضا باقری

مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

محمد امین سمیع

گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر رفسنجان، رفسنجان، ایران

زریر سعیدی

مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران

زهره امامی بیستگانی

مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Ali Bakhshi, Z., Sedighi, S., & Tafaghodinia, B. (۲۰۱۸). Comparison ...
  • Alkan, M. (۲۰۲۰). Chemical composition of Achillea millefolium L. (Asteraceae) ...
  • Al-Mazra, Awi, M. S., & Ateyyat, M. (۲۰۰۹). Insecticidal and ...
  • Aroiee, H., Mosapoor, S., & Karimzadeh, H. (۲۰۰۵). Control of ...
  • Ateyyat, M. A., Al- Mazra, Awi, M., Abu-Rjai, T., & ...
  • Bakkali, F., Averbeck, S., Averbeck, D., & Idaomar, M. (۲۰۰۸). ...
  • Costantini, D. (۲۰۱۹). Hormesis promotes evolutionary change. Dose-Response, ۱۷. ۱۵۵۹۳۲۵۸۱۹۸۴۳۳۷. ...
  • Dai, X., Lin, Q., Liu, Y., Wang, R.., Su, L., ...
  • Dearlove, E. L., Chandler, D., Edgington, S., Berry, S. D., ...
  • Dehghani, M., & Ahmadi, K. (۲۰۱۳). Repellence and anti-oviposition activities ...
  • Desneux, N., Decourtye, A., & Delpuech, J. M. (۲۰۰۷). The ...
  • Elnabawy, E. S. M., Hassan, S., & Taha, E. K. ...
  • Fahim, M., Safaralizadeh, M. H., & Safavi, S. A. (۲۰۱۲). ...
  • Farahani, S., Bandani, A. R., & Amiri, A. (۲۰۲۰). Toxicity ...
  • Fytrou, N., Ilias, A., Sklivakis, J., & Tsagkarakou, A. (۲۰۱۷). ...
  • Gardner, G. T. & Bright, C. (۲۰۰۳). A world watch ...
  • García-Pereyra, J., Aviña Martínez, G. N., De Los Santos Villalobos, ...
  • Gorska-Drabik, E., Golan, K., Sempruch, C., Chrzanowski, G., Dybowski, M. ...
  • Insecticide Resistance Action Committee. (۲۰۲۴). Mechanisms resistance. Information Website: https://irac-online.org/training-centre/resistance/ ...
  • Irannezhad, M. K., Samih, M. A., Talebi Jahromi, K., & ...
  • Jafarbeigi, F., Samih, M., Zarabi, M., & Esmaeily, S. (۲۰۱۲). ...
  • Kafle, L., & Chung, A. Y. (۲۰۲۵). Contact toxicity and ...
  • Khan, R. A., & Winski, P. (۲۰۲۴). Whitefly management guide ...
  • Madgwick, P. G., Wubs, M., & Kanitz, R. (۲۰۲۳). Optimization ...
  • Martin, J. H., Mifsud, D., & Rapisarda, C. (۲۰۰۰). The ...
  • Moazeni, A., Bagheri, M. R., Amiri- Besheli, B., & Shahsavari, ...
  • Moazeni, A., Bagheri, M. R., Amiri- Besheli, B., & Shahsavari, ...
  • Nasruddin, A., & Mound, L. A. (۲۰۱۶). First record of ...
  • Nikakhtar, S., Aramidae, S. H., Mirfakhraie, S. H., & Frouzan, ...
  • Pickett, L. J., Amiro, M., Amiro, M., Hawboldt, C., & ...
  • Reddy, S. G. E., & Dolma, S. K. (۲۰۱۷). Acaricidal ...
  • Sadeh, D., Nitzan, N., Shachter, A., Ghanim, M., & Dudai, ...
  • Saeidi, Z., Babaahmadi, H., Saeidi, K. A., Salehi, A., Saleh ...
  • Saeidi, K., & Mirfakhraie, S. (۲۰۱۷). Chemical composition and insecticidal ...
  • Salehi, F., Samih, M. A., & Vakili, M. A. (۲۰۱۷). ...
  • Sefidkon, F., Abbasi, Kh., Jmzad, Z., & Ahmadi, S. (۲۰۰۷). ...
  • Shah, F. M., Guddeti, D. K., Paudel, P., Chen, J., ...
  • Sharifiyan, M., Mehrkhou, F., & Negahban, M. (۲۰۲۴). Lethal and ...
  • Sparks, T. C., & Nauen, R. (۲۰۱۵). IRAC: Mode of ...
  • Taiz, L., & Zwiger, E. (۲۰۰۲). Plant Physiology. Sinauer Associates. ...
  • Talebi Jahromi, K. (۲۰۱۱). Pesticides Toxicology. ۴th Edition. University of ...
  • Tampe, J., Parra, L., Huaiquil, K., Mutis, A., & Quiroz, ...
  • Yadegari, M., Mirzakhani, S., Nourbakhsh, S. H., & Saeedi, Z. ...
  • نمایش کامل مراجع