روش های جایگزین حل و فصل اختلافات اداری و چالش های آن در حقوق ایران

دادرسی اداری ایران که متکی بر دیوان عدالت اداری و مراجع اختصاصی اداری است، با انبوه پرونده های متراکم، اطاله دادرسی و نارضایتی شهروندان مواجه است. این کاستی ها، ضرورت بهره گیری از روش های جایگزین حل و فصل اختلاف، در زمینه اداری را آشکار ساخته است. این مقاله به دنبال تبیین ظرفیت های موجود و چالش های فراروی روش های جایگزین حل و فصل اختلافات اداری در ایران است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی و به شیوه کتابخانه ای، به بررسی این سئوال اساسی پرداخته است که در حقوق ایران چگونه می توان از روش های جایگزین حل و فصل جایگزین در اختلافات اداری بهره جست و چه چالش هایی در این زمینه وجود دارد؟ فرضیه اساسی این مقاله بر این مبنا استوار است که علی رغم وجود ارکان پراکنده ای چون شوراهای حل اختلاف، هیات حل اختلاف دستگاه های اجرایی و میانجیگری کیفری، نظام حقوق اداری ایران فاقد چارچوب یکپارچه ای برای این روش ها است. موانع اصلی عبارتند از: ابهام در صلاحیت مراجع، فقدان ضمانت اجرای موثر تصمیمات غیرقضایی، ترجیح فرهنگ قضایی بر سازکارهای مشارکتی، و سوگیری های ساختاری به نفع دولت است.

کلیدواژه ها:

حقوق ایران ، حقوق عمومی ، حقوق اداری ، اختلافات اداری ، دادرسی اداری ، روش های جایگزین حل و فصل اختلاف