بررسی تاثیر رشد فیزیکی شهر هریس بر تغییر کاربری اراضی پیرامون آن در طی سه دهه اخیر

امروزه شهرها در سراسر جهان به عنوان سکونتگاه اصلی انسان، همواره در حال تجربه رشد فیزیکی هستند؛ رشدی که با چالش های ساختاری و محیطی همراه بوده و اغلب منجر به فشار بر اراضی پیرامونی، به ویژه اراضی کشاورزی و باغی مرغوب می شود. این روند با تغییر کاربری اراضی، پایداری منابع نسل های آینده را تهدید می کند. در این راستا، شهر هریس نیز در دهه های اخیر تحت تاثیر رشد جمعیت و گسترش فیزیکی قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر روند رشد فیزیکی شهر هریس بر تغییرات کاربری اراضی در سه دهه اخیر (۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰) و پیش بینی وضعیت آینده آن انجام شده است. در این مطالعه، از تصاویر ماهواره ای لندست TM۵ و سنتینل-۲ در سه مقطع زمانی (۱۳۷۰، ۱۳۸۵ و ۱۴۰۰) استفاده شد. پردازش داده ها با بهره گیری از پلتفرم Google Earth Engine و نرم افزارهای تخصصی ArcGIS، ENVI و Idrisi انجام گرفت. همچنین برای پیش بینی جمعیت سال ۱۴۰۵ از مدل رگرسیون خطی، برای سنجش گستردگی از روش آنتروپی شانون و برای پیش بینی پهنه های کاربری از ترکیب زنجیره مارکوف و اتوماتای سلولی (CA)استفاده گردید.نتایج نشان می دهد که طی بازه ۳۰ ساله، شهر هریس در اثر افزایش طبیعی جمعیت، دچار رشد فیزیکی تدریجی و گسترش افقی بوده است. این روند باعث شده است که اراضی اطراف شهر به صورت بطئی تحت تاثیر ساخت وسازهای انسانی قرار گرفته و دچار تغییر کاربری شوند. گسترش فیزیکی هریس منجر به تبدیل اراضی مرغوب به مناطق ساخته شده شده است که ضرورت مدیریت کاربری اراضی و برنامه ریزی شهری را دوچندان می کند.

کلیدواژه ها:

رشد فیزیکی شهر ، تغییرات کاربری اراضی ، تصاویر ماهواره ای ، شهر هریس