تحلیل رابطه کاربری زمین و الگوی مصرف زمین در توسعه شهری؛ مطالعه موردی شهر اوشان فشم میگون (۱۳۲۰-۱۳۹۸)

مصرف زمین در شهرهای پیرامون کلان شهرها به ویژه تحت تاثیر توسعه گردشگری و گسترش سکونتگاه های خانه دوم به یکی از مسائل مهم پایداری فضایی تبدیل شده است. این پژوهش با تفکیک مفهومی میان «کاربری زمین» به مثابه نوع فعالیت و «مصرف زمین» به مثابه میزان اشغال و شدت توسعه به تحلیل رابطه این دو در روند تحول فضایی شهر اوشان فشم میگون طی دوره ۱۳۲۰ تا ۱۳۹۸ می پردازد. پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و با اتکا به داده های کاربری زمین، اسناد فرادست و تحلیل های فضایی روند تحولات کالبدی منطقه را استخراج و ارزیابی کرده است. یافته ها نشان می دهد که نفوذ کلان شهری تهران همراه با افزایش تقاضاهای گردشگری تفریحی موجب تقویت رشد افقی و گسترش پراکنده سکونت و در نتیجه تبدیل بخش قابل توجهی از باغات و اراضی طبیعی به فضاهای ساخته شده شده است. این روند نه تنها به تشدید فشار بر ظرفیت های محیطی منطقه انجامیده، بلکه شکاف معناداری میان کاربری های پیش بینی شده در اسناد برنامه ریزی و الگوی تحقق یافته توسعه ایجاد کرده است. بر این اساس، هدایت توسعه به درون بافت های موجود، حفاظت از فضاهای سبز و باغات و کنترل پراکنش کالبدی به عنوان مهم ترین راهبردهای پیشنهادی برای دستیابی به توسعه ای متعادل و پایدار در منطقه مطرح می شود. این مقاله برگرفته از رساله دکتری با عنوان سیر تحول و عوامل موثر بر الگوی مصرف زمین در شهر اوشان فشم میگون است.

کلیدواژه ها:

کاربری زمین ، مصرف زمین ، توسعه شهری ، گردشگری ، رشد افقی ، اوشان فشم میگون