مقایسه تطبیقی همبستگی آسایش بصری و حس مکان در مناطق سه و شش شهرداری اصفهان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان دو مولفه ی اصلی کیفیت محیط شهری یعنی حس مکان و آسایش بصری در دو بافت متفاوت شهر اصفهان انجام شده است. برای سنجش این متغیرها در هر یک از مناطق سه و شش شهرداری اصفهان تعداد ۲۰۰ پرسشنامه مبتنی بر طیف لیکرت میان شهروندان توزیع گردید. داده های حاصل در نرم افزار SPSS تحلیل شده و جهت تعیین نوع و شدت رابطه میان متغیرها از آزمون ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج نشان می دهد که در منطقه سه بافتی تاریخی و هویتمند که بر پایه نمادها و عناصر فرهنگی شکل گرفته است رابطه میان حس مکان و آسایش بصری معنادار نبوده و ضریب همبستگی بسیار پایین به دست آمده است. این امر بیان گر آن است که در فضاهای تاریخی حس مکان عمدتا از معنای خاطره و پیوستگی فرهنگی ناشی می شود، نه از کیفیت های صرفا دیداری. در مقابل در منطقه شش - بافتی مدرن و تجاری تحت تاثیر توسعه های جدید شهری – ضریب همبستگی میان دو متغیر بیش از ۰.۷ بوده و رابطه ای قوی و مستقیم مشاهده شده است؛ بدین معنا که افزایش کیفیت بصری فضا، موجب تقویت حس مکان در این محدوده می گردد. به طور کلی یافته ها نشان می دهد که در بافت های جدید شهری آسایش بصری محرک اصلی شکل گیری حس مکان است در حالی که در بافت های تاریخی حفظ معنا و هویت مکانی همچنان عنصر پیش برنده احساس تعلق به فضا محسوب می شود. این تمایز زمینه های راهنمایی کاربردی برای برنامه ریزی شهری اصفهان در جهت ارتقای کیفیت محیطی و حفظ اصالت فرهنگی در دو نوع بافت تاریخی و مدرن فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

مقایسه تطبیقی ، آسایش بصری ، حس مکان ، مناطق سه و شش شهرداری اصفهان