تاثیر مدیریت هوشمند شهری و معماری پایدار بر روانشناسی محیطی

روند رو به رشد شهرنشینی و پیچیده تر شدن نیازهای انسان معاصر، توجه به رویکردهای نوین در برنامه ریزی و طراحی شهری را ضروری ساخته است. مدیریت هوشمند شهری و معماری پایدار از مهم ترین این رویکردها هستند که هر دو با هدف ارتقای کیفیت زندگی و بهبود عملکرد محیط شهری مطرح شده اند. با این حال تاثیر همزمان این دو حوزه بر روان شناسی محیطی و تجربه زیسته شهروندان کمتر به صورت یکپارچه مورد مطالعه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش مدیریت هوشمند شهری و معماری پایدار در شکل دهی به متغیرهای روان شناختی محیط و نحوه اثرگذاری آنها بر ادراک، احساس و رفتار کاربران انجام شده است. روش تحقیق توصیفی - تحلیلی است و داده ها از طریق بررسی منابع اسنادی و کتابخانه ای معتبر طی پنج سال اخیر گردآوری شده اند. تحلیل داده ها با رویکرد کیفی محتوا و استنتاج منطقی صورت گرفته است. بر یافته ها نشان می دهد مدیریت هوشمند شهری با اتکا بر فناوری های نوین سامانه های داده محور و بهبود خدمات شهری موجب ارتقای احساس امنیت، کنترل پذیری رضایت و کارآمدی محیط می شود. در مقابل معماری پایدار با تاکید طراحی اقلیم گرا، فضاهای انسان محور و مصالح سازگار با محیط زیست ادراک، آسایش، تعلق مکانی، آرامش روانی و کیفیت ادراکی فضا را تقویت می کند. نتایج حاکی از آن است که روانشناسی محیطی به عنوان حلقه واسط میان ابعاد کالبدی فناورانه و ادراکی محیط نقش تعیین کننده ای در توضیح این تعاملات دارد. در مجموع می توان نتیجه گرفت که هم افزایی میان مدیریت هوشمند شهری و معماری پایدار زمانی بیشترین اثر را دارد که با شناخت نیازهای روانی و رفتاری کاربران همراه شود. چنین رویکردی می تواند به خلق شهرهایی هوشمند، پایدار، انسان محور و تجربه محور منجر شود و زمینه ارتقای کیفیت تجربه محیطی و رفاه شهری را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

مدیریت هوشمند شهری ، معماری پایدار ، روان شناسی محیطی ، تاب آوری شهری ، کیفیت زندگی