محله تاب آور شهری رویکردی برای برنامه ریزی شهری در مواجهه با تغییرات اقلیمی

تشدید تغییرات اقلیمی و بروز مکرر پدیده های حدی مانند خشکسالی، طوفان های گرد و غبار و کاهش منابع آب، ضرورت بازنگری در سیاست های برنامه ریزی شهری را بیش از پیش آشکار ساخته است. منطقه سیستان به واسطه وزش بادهای ۱۲۰ روزه، خشک شدن تالاب هامون و افزایش ریزگردها یکی از آسیب پذیرترین پهنه ها در برابر تغییرات اقلیمی به شمار می آید. برای برون رفت از شرایط موجود و تعدیل حالت فوق بحرانی، از آنجا که محله به عنوان سطح بنیادی در برنامه ریزی شهری مطرح است، ضروری است تا به ایجاد محله هایی تاب آور در راستای سازگاری با پیامدهای تغییرات اقلیمی سیستان بپردازیم. این مقاله در هدف از نوع کاربردی و در ماهیت از نوع توصیفی-تحلیلی-استنباطی می باشد که در آن با روش کمی-کیفی به جمع آوری اطلاعات مورد نیاز پرداخته شده است. در این تحقیق ابتدا تغییر اقلیم و عوامل آن شرح داده می شود و معیارهای یک محله تاب آور شهری در جهت سازگاری با روند تغییر اقلیم ارائه می گردد و سپس با شبیه سازی داده های اقلیمی در محله بیرجندی های شهر زابل با استفاده از نرم افزار envi-met استاندارد، اشری در سه سال منتخب یک دوره ۲۰ ساله سال های ۱۳۷۸-۱۳۸۸-۱۳۹۸ مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته است. مهم ترین شاخص های قابل سنجش شامل دما و شاخص آسایش حرارتی اندازه گیری شد که تحلیل ها و نتایج به دست آمده نشان می دهد که محله های شهری در منطقه سیستان به طور قابل توجهی در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی آسیب پذیر هستند و نیازمند توجه ویژه در برنامه ریزی و طراحی شهری هستند. بر این اساس، توجه به تاب آوری محل ها می تواند به بهبود سازگاری با تغییرات اقلیمی، افزایش پایداری زیست محیطی و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان منجر شود.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیمی ، تاب آوری ، محله ، سیستان