تحلیل تاثیر توسعه مبتنی بر حمل ونقل همگانی (TOD) بر ارزش افزوده املاک شهری

توسعه مبتنی بر حمل ونقل همگانی به عنوان یکی از رویکردهای نوین برنامه ریزی شهری در دو دهه اخیر مورد توجه جدی متخصصان و برنامه ریزان شهری در سراسر جهان قرار گرفته است. این رویکرد بر ایجاد توسعه های متراکم و مختلط کاربری در پیرامون ایستگاه های حمل ونقل عمومی تاکید دارد و می کوشد تا با کاهش وابستگی به خودروی شخصی، گامی موثر در جهت تحقق توسعه پایدار شهری بردارد. یکی از پیامدهای مهم اجرای این رویکرد، افزایش قابل توجه ارزش زمین و املاک در محدوده نفوذ ایستگاه های حمل ونقل عمومی است که می تواند به عنوان منبعی مالی برای تامین هزینه های سنگین احداث و نگهداری این پروژه ها مورد استفاده قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر توسعه مبتنی بر حمل ونقل همگانی بر ارزش افزوده املاک شهری در شهر کرج انجام شده است. مطالعه موردی پژوهش بر روی دو ایستگاه متروی گلشهر و محمدشهر در خط پنج متروی تهران-کرج متمرکز شده است. روش تحقیق به کار گرفته شده در این پژوهش، ترکیبی از روش های کمی و کیفی شامل مطالعات کتابخانه ای و اسنادی، تحلیل داده های مکانی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و پیمایش میدانی با بهره گیری از ابزار پرسشنامه است. یافته های پژوهش نشان می دهد که احداث ایستگاه های مترو در کرج تاثیر مثبت و معناداری بر ارزش زمین و املاک در شعاع نفوذ ایستگاه ها داشته است. با این حال، شدت این تاثیر تحت تاثیر عواملی نظیر فاصله از ایستگاه، نوع کاربری زمین، کیفیت زیرساخت های دسترسی پیاده، ویژگی های اجتماعی-اقتصادی محله و سیاست های زمین شهری قرار دارد. پژوهش حاضر نشان می دهد که بهره گیری از مکانیزم های جذب ارزش زمین می تواند به تامین مالی پایدار پروژه های حمل ونقل عمومی و تحقق توسعه پایدار شهری کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

توسعه مبتنی بر حمل ونقل همگانی ، ارزش افزوده املاک ، جذب ارزش زمین ، متروی کرج ، توسعه پایدار شهری