ارزیابی تاثیر ناهمواری سطح روسازی بر سرعت حرکت و زمان سفر وسایل نقلیه در راه های برون شهری (مطالعه موردی: محورهای ارتباطی استان اصفهان)

ناهمواری سطح روسازی یکی از مهم ترین شاخص های کیفی راه ها است که تاثیر مستقیمی بر رفتار رانندگان، سرعت حرکت و زمان سفر وسایل نقلیه دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی کمی تاثیر ناهمواری روسازی (با استفاده از شاخص بین المللی ناهمواری، IRI) بر سرعت آزاد و زمان سفر در راه های برون شهری انجام شده است. مطالعه موردی بر روی سه قطعه به طول مجموع ۷۸ کیلومتر از راه های اصلی برون شهری در استان اصفهان (محور اصفهان-شیراز، اصفهان-تهران و اصفهان-یزد) صورت گرفته که داده های ناهمواری با استفاده از دستگاه Merlin برداشت شده و سرعت وسایل نقلیه با دستگاه های رادار پنهان اندازه گیری گردیده است. نتایج نشان می دهد که افزایش IRI تا آستانه ۵ متر بر کیلومتر تاثیر محسوسی بر کاهش سرعت ندارد، اما در مقادیر بالاتر از این آستانه، رابطه نمایی بین IRI و کاهش سرعت برقرار می شود. بر اساس مدل HDM-۴، به ازای هر واحد افزایش IRI در محدوده ۶ تا ۱۰ متر بر کیلومتر، سرعت وسایل نقلیه سنگین به طور میانگین ۷ تا ۱۲ درصد کاهش می یابد. همچنین تحلیل هزینه های زمانی کاربران نشان می دهد که در قطعات با IRI بالاتر از ۸ متر بر کیلومتر، هزینه زمانی سفر تا ۹۴ درصد نسبت به راه های با ناهمواری کم افزایش می یابد. یافته های این پژوهش می تواند در اولویت بندی پروژه های نگهداری روسازی و برآورد هزینه های کاربران راه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ناهمواری روسازی ، شاخص بین المللی ناهمواری (IRI) ، سرعت حرکت ، زمان سفر ، راه های برون شهری ، دستگاه مرلین ، استان اصفهان