تحولات سکونتگاهی در فلات مرکزی ایران با تاکید بر بستر اجتماعی فرهنگی شهر طالخونچه اصفهان

تحولات سکونتگاهی در فلات مرکزی، ایران همواره تحت تاثیر تعاملات پیچیده زمینه های اجتماعی و فرهنگی بوده است؛ قلاع دشتی و مزارع مسکون از جمله بارزترین نمودهای این پیوند محسوب می شوند. این پژوهش با هدف کاربردی بر شناخت بستر اجتماعی فرهنگی شهر طالخونچه اصفهان و عوامل تعیین کننده در پیدایش سکونتگاه های قلعه ای در این منطقه متمرکز شده است. رویکرد پژوهش کیفی و راهبرد آن ترکیبی تفسیری تاریخی و کیفی است. داده ها از طریق مطالعات میدانی، کتابخانه ای، تحلیل منابع تصویری و مکتوب و مصاحبه های شفاهی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که شهر طالخونچه با بهره مندی از بستری پایدار در حوزه های اجتماعی و فرهنگی با برخورداری از سه مولفه کلیدی محیطی شامل توپوگرافی مساعد، دسترسی به منابع آب کافی و زمین های حاصلخیز شرایط لازم برای شکل گیری و استمرار قلاع مزارع مسکون را فراهم آورده است. نتایج این تحقیق ضمن تبیین نقش بنیادین بستر اجتماعی فرهنگی در تکوین سکونتگاه های قلعه ای می تواند به غنی سازی مطالعات پیشین پیرامون انواع قلعه های تاریخی ایران یاری رساند و جایگاه ویژه طالخونچه را به عنوان نمونه ای ارزشمند برجسته سازد.

کلیدواژه ها:

بستر اجتماعی فرهنگی ، قلاع دشتی ، مزارع مسکون ، طالخونچه