بررسی تطبیقی امکان وقف دارایی های دیجیتال در فقه امامیه و حقوق ایران

وقف به عنوان یکی از نهادهای ماندگار اقتصادی اجتماعی، اسلام همواره نقش بسزایی در توزیع عادلانه ی ثروت و تامین نیازهای عمومی جوامع اسلامی ایفا کرده است. با گسترش فناوری های نوین و پیدایش دارایی های دیجیتال نظیر ارزهای رمزپایه، توکن های غیر مثلی و دارایی های مجازی در متاورس، پرسش از امکان وقف این اموال غیر ملموس به عنوان یکی از چالش های جدی فراروی فقه معاصر و حقوق موضوعه مطرح شده است. پژوهش پیش رو با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی تطبیقی امکان وقف دارایی های دیجیتال را در فقه امامیه و حقوق ایران بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که با پذیرش نظریه ی عینیت اعتباری و توسعه ی مفهوم حبس عین از معنای مادی به معنای عرفی و حقوقی، می توان وقف دارایی های دیجیتال را در چارچوب فقه امامیه ممکن دانست. همچنین در حقوق ایران، هر چند قوانین موجود به صراحت به این موضوع نپرداخته اند اما با استناد به اصول کلی حقوقی و ظرفیت های موجود در قانون مدنی، می توان زمینه های قانونی لازم را فراهم کرد. در پایان راهکارهای عملیاتی برای مدیریت و نگهداری دارایی های دیجیتال موقوفه ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

وقف ، دارایی دیجیتال ، فقه امامیه ، حقوق ایران ، عینیت اعتباری ، حبس عین