طراحی الگوی تاب آوری ساختاری در بانکداری دولتی در مواجهه با بحرانهای مرکب (Polycrisis) از بوروکراسی محافظه کار تا مدیریت بحران چابک

نظام بانکداری دولتی در دهه های اخیر با نوعی ناهمزمانی ساختاری روبه رو شده است محیطی که به طور فزاینده با بحران های به هم تنیده سریع و چندلایه پلی کرایسیس مواجه می شود اما ساختار تصمیم گیری آن همچنان بر پایه سلسله مراتب دیوان سالارانه رویه محوری و کندی چرخه تصمیم استوار مانده است. پژوهش حاضر باهدف طراحی الگوی تاب آوری ساختاری برای بانکداری دولتی در مواجهه با بحران های مرکب انجام شده و می کوشد نشان دهد چگونه می توان از منطق بوروکراسی محافظه کار و بری به سمت الگویی از مدیریت بحران چابک حرکت کرد بی آنکه کارکردهای نظارتی پاسخ گویی عمومی و ثبات نظام مند بانکداری دولتی تضعیف شود. روش پژوهش کیفی و از نوع فراترکیب (meta-Synthesis) همراه با تحلیل تطبیقی چند مطالعه موردی بین المللی و داخلی است؛ داده ها از ادبیات نظری تاب آوری سازمانی مهندسی تاب آوری ظرفیت های پویا و چابکی سازمانی و نیز از تجربه عملی بحران های بانکی ۲۰۰۸، ۲۰۲۳ و بحران ارزی-تحریمی ایران گردآوری و تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد تاب آوری ساختاری بانک های دولتی حاصل تعامل چهار لایه است: لایه حاکمیتی-نهادی، لایه ساختاری-فرایندی، لایه اطلاعاتی-تصمیم و لایه فرهنگی-انسانی. الگوی پیشنهادی این پژوهش الگوی چهار لایه تاب آوری ساختاری چابک (ASRF) بر تفکیک تصمیمات به سه سطح راهبردی، تاکتیکی و عملیاتی، ایجاد واحدهای موازی بحران با اختیار تصمیم موقت، و نهادینه سازی حلقه های یادگیری پس از بحران تاکید دارد. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای بازطراحی ساختار سازمانی بانک های دولتی، اصلاح آیین نامه های داخلی، تفویض اختیار و طراحی نظام هشدار زودهنگام چند بحرانی باشد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ساختاری ، بانکداری دولتی ، بحران مرکب ، پلی کرایسیس ، مدیریت بحران چابک ، بوروکراسی ، ظرفیت های پویا ، مهندسی تاب آوری ، حاکمیت شرکتی ، بانکی ، چابکی سازمانی ، تصمیم گیری در بحران ، بخش عمومی