تحول مرجعیت دینی در عصر هوش مصنوعی و رسانه های دیجیتال فرصتها چالش ها و راهبردها

گسترش فناوری های دیجیتال و ظهور هوش مصنوعی ساختارهای سنتی، تولید توزیع و مصرف دانش دینی را دستخوش تغییرات بنیادین کرده است. در گذشته مرجعیت دینی عمدتا در اختیار نهادهای رسمی روحانیون و مراکز آموزشی دینی قرار داشت؛ اما امروزه رسانه های دیجیتال شبکه های اجتماعی و سامانه های هوشمند به بازیگران جدید عرصه تولید و انتشار معرفت دینی تبدیل شده اند. این تحول ضمن ایجاد فرصت هایی برای دسترسی گسترده تر به منابع دینی چالش هایی همچون تضعیف مرجعیت های سنتی، گسترش اطلاعات نادرست اقتدار الگوریتمی و شکل گیری مرجعیت های غیر رسمی را نیز به همراه آورده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات جدید حوزه دین دیجیتال به بررسی ابعاد تحول مرجعیت دینی در عصر هوش مصنوعی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که آینده مرجعیت دینی نه در حذف نهادهای سنتی، بلکه در همزیستی و تعامل میان نهادهای دینی و فناوری های نوین شکل خواهد گرفت همچنین ارتقای سواد رسانه ای، دینی تولید محتوای معتبر و حضور فعال نهادهای دینی در فضای دیجیتال از مهم ترین راهبردهای مواجهه با این تحول به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

مرجعیت دینی ، هوش مصنوعی ، رسانه های دیجیتال ، اقتدار الگوریتمی ، دین دیجیتال ، سواد رسانه ای