تاثیر استفاده از دمبل/میله ی مجهز به ویبریشن حین حرکات بدنسازی بر ثبات مفصلی و فعال سازی عضلات تثبیت کننده (Core)

مقدمه و هدف: ثبات مفصلی و فعال سازی مطلوب عضلات تثبیت کننده ناحیه مرکزی بدن (Core) از پیش نیازهای اساسی اجرای ایمن و اثربخش حرکات بدنسازی و پیشگیری از آسیب های اسکلتی عضلانی محسوب می شوند. در سال های اخیر، استفاده از دمبل و میله های مجهز به ویبریشن به عنوان محرکی نوروفیزیولوژیک مکمل در کنار بارگذاری مقاومتی سنتی مورد توجه قرار گرفته است. مطالعه مروری حاضر با هدف سنتز و تحلیل انتقادی شواهد علمی موجود درباره تاثیر این ابزارها بر ثبات مفصلی و فعال سازی عضلات تثبیت کننده تنه انجام شد. روش ها: این پژوهش یک مطالعه مروری روایتی-نظام مند است که با پیروی از اصول بیانیه PRISMA ۲۰۲۰ در پایگاه های اطلاعاتی PubMed، Scopus، Web of Science، SPORTDiscus و Cochrane Library انجام شد. جست وجو با ترکیب کلیدواژه های مرتبط با ارتعاش دستی، بازتاب تونیک ارتعاشی، تمرین مقاومتی، ثبات مفصلی و فعال سازی عضلات مرکزی صورت گرفت. کیفیت روش شناختی کارآزمایی های وارد شده با مقیاس PEDro ارزیابی و به دلیل ناهمگونی بالای مداخلات، سنتز یافته ها به صورت کیفی و موضوعی انجام شد. یافته ها: شواهد به دست آمده نشان دادند که افزودن محرک ارتعاشی به حرکات مقاومتی آزاد، از طریق مکانیسم بازتاب تونیک ارتعاشی و افزایش فعالیت آوران های حسی نوع Ia، به طور معناداری فعالیت الکترومایوگرافیک عضلات آگونیست، آنتاگونیست و تثبیت کننده تنه را نسبت به اجرای همان حرکت بدون ارتعاش افزایش می دهد. این اثر به فرکانس و دامنه ارتعاش، نوع حرکت و ویژگی های جمعیت شناختی نمونه وابسته بود و با یافته های مستقل حوزه تمرین مقاومتی ناپایدار همسویی نشان داد. با این حال، محدودیت های روش شناختی مهمی از جمله مصنوعات حرکتی الکترود حین ثبت الکترومایوگرافی، ناهمگونی پروتکل ها و کمبود شواهد مربوط به سازگاری های مزمن، در ادبیات موجود شناسایی شد. نتیجه گیری: استفاده از دمبل و میله های مجهز به ویبریشن می تواند ابزاری مکمل و بالقوه اثربخش برای ارتقای فعال سازی عضلات تثبیت کننده و ثبات مفصلی در برنامه های بدنسازی و توان بخشی ورزشی باشد؛ اما استانداردسازی پارامترهای فنی ابزار و انجام کارآزمایی های تصادفی سازی شده کنترل دار با پیگیری بلندمدت، برای تدوین توصیه های بالینی و کاربردی مبتنی بر شواهد قطعی، ضروری است.

کلیدواژه ها:

تعاش (Vibration) ، تمرین مقاومتی (Resistance Training) ، ثبات مرکزی بدن (Core Stability) ، الکترومایوگرافی (Electromyography) ، بازتاب تونیک ارتعاشی (Tonic Vibration Reflex)