اثرات تمرین محدودیت جریان خون (Blood Flow Restriction) بر هایپرتروفی عضلانی در سالمندان

زمینه و هدف: توده و قدرت عضلانی اسکلتی با افزایش سن به طور پیش رونده کاهش می یابد و تمرین مقاومتی بار بالا، که موثرترین مداخله شناخته شده در برابر این روند است، اغلب به دلیل محدودیت های ارتوپدیک یا قلبی عروقی برای سالمندان قابل اجرا نیست. تمرین با محدودیت جریان خون (BFR) با ترکیب بار مکانیکی پایین و انسداد جزئی عروقی، به عنوان جایگزینی بالقوه مطرح شده است. هدف این نوشتار، سنتز تحلیلی شواهد کمی موجود درباره اثرات تمرین BFR بر هایپرتروفی عضلانی، قدرت عضلانی و ایمنی قلبی عروقی در سالمندان بود. روش ها: جست وجوی نظام مند در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science، Cochrane Library و SPORTDiscus برای شناسایی مرورهای نظام مند، فراتحلیل ها، فراتحلیل های شبکه ای و مرورهای دامنه ای منتشرشده درباره تمرین BFR در بزرگسالان سالمند انجام شد. فرایند انتخاب مطالعات مطابق با بیانیه PRISMA ۲۰۲۰ سازمان دهی و کیفیت روش شناختی مطالعات واردشده با ابزار AMSTAR ۲ ارزیابی گردید. با توجه به ناهمگونی پروتکل های تمرینی و ابزارهای اندازه گیری پیامد میان مطالعات، از فراتحلیل مجدد خودداری و رویکرد تلفیق روایی-ساختاریافته برای مقایسه اندازه های اثر گزارش شده اتخاذ شد. یافته ها: تمرین BFR با بار پایین در مقایسه با تمرین بار بالا، افزایشی در توده عضلانی ایجاد کرد که از نظر آماری معنادار نبود (ES: ۲۱/۰؛ SMD: ۰۸/۰)، در حالی که برای قدرت عضلانی برتری تمرین بار بالا به طور پیوسته در چند فراتحلیل مستقل تکرار شد (ES: ۴۲/۰-؛ SMD: ۲۳/۰-). در مقایسه با تمرین بار پایین بدون محدودیت جریان خون، BFR افزایش معنادار هم در توده عضلانی (SMD: ۵۱/۰) و هم در قدرت عضلانی (SMD: ۴۴/۰؛ ES: ۱۶/۲) نشان داد. تمرین BFR با افزایش حاد معنادار ضربان قلب و فشار خون سیستولیک و دیاستولیک همراه بود که از نظر بزرگی با پاسخ تمرین بار بالا قابل مقایسه بود، هرچند این پاسخ گذرا بود و با بهبود شاخص های عملکرد اندوتلیال در پیگیری بلندمدت همراهی داشت. ناهمگونی قابل توجهی در نحوه تعیین فشار کاف و در ترجمه یافته های ساختاری به پیامدهای عملکردی روزمره میان مطالعات موجود مشاهده شد. نتیجه گیری: تمرین با محدودیت جریان خون محرکی هایپرتروفیک قابل اتکا برای عضله اسکلتی سالمند فراهم می کند که از نظر بزرگی با تمرین بار بالا رقابت می کند، اما این اثربخشی با برابری کامل در قدرت عملکردی یا خنثی بودن قطعی از نظر بار قلبی عروقی همراه نیست. کاربرد بالینی این روش باید متناسب با هدف مشخص مداخله و ویژگی های فردی سالمند، و با استانداردسازی فشار کاف بر پایه فشار انسداد شریانی فردی، تعیین شود.

کلیدواژه ها:

محدودیت جریان خون ، هایپرتروفی عضلانی ، سالمندان ، سارکوپنی ، ایمنی قلبی عروقی