بهینه سازی سیستم مدیریت آبیاری با رویکرد تحلیل پوششی داده ها

مدیریت منابع آبی نیازمند تصمیم گیری آینده نگر با رویکرد جامع است. بحران جهانی آب، خشکسالی های ممتد و پدیده ال نینو، توسعه روش های نوآورانه برای ارزیابی پایداری منابع آب را در سراسر دنیا برانگیخته است. در دهه های گذشته، ظرفیت جوامع برای حفاظت و پایداری منابع آبی توسعه و تکامل پیدا کرده است و مفاهیم جدیدی همانند امنیت آبی، پایداری منابع آب و نظایر آن به عنوان معیارهای ارزیابی معرفی شده اند. در این مقاله، با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده ها، تعاملات ذینفعان منابع آبی حوضه آبریز دریاچه ارومیه به کمک مدل های پایه ای تحلیل پوششی داده ها مورد بحث قرار گرفته و توصیه های مبتنی بر واقعیت برای کاهش میزان خسارت زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی ارائه شده است. تمرکز بر افزایش منافع اقتصادی فعالیت های کشاورزی و غفلت از پیامدهای زیست محیطی مخرب آن، یکی از علل نابودی دریاچه ارومیه است. چنانچه عمده فعالیت های کشاورزی حوضه آبریز دریاچه ارومیه در منطقه شبستر، به حفر چاه های عمیق آب وابسته است. در این مطالعه، با هدف کاهش اثرات مخرب داده های نامطلوب بر محیط زیست با استفاده از مدل های شبکه دو مرحله ای، زمینه لازم برای استفاده بهینه از مکانیسم های موجود در حوضه آبریز دریاچه ارومیه پیشنهاد می شود. از بین هشتاد و چهار حلقه چاه فعال با زمینه مصرف کشاورزی در منطقه شبستر، با داده های به دست آمده، تعداد بیست و چهار حلقه چاه مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. نتایج تحقیق بر روی این داده ها، حاکی از آن است که واحد هشتم با عمق ۱۱۰ و دبی حداکثری ۱۱، رتبه اول را در تمام ارزیابی ها به خود اختصاص داده است. نتایج ارزیابی حاکی از این است که تداوم برداشت بی رویه از منابع آب چاه، و تمرکز بر منافع اقتصادی فعالیت کشاورزی در دامن زدن به بحران خشکی دریاچه ارومیه تاثیر بسزایی دارد.

کلیدواژه ها:

تحلیل پوششی داده ها ، سیستم دو مرحله ای ، داده های نامطلوب ، مدل ابرکارایی ، کارایی متقاطع