گذار از امنیت سخت به امنیت نرم در ایران بازخوانی نقش نهاد خانواده در پیشگیری اجتماعی از بزه دیدگی اطفال به مثابه مولفه های بنیادین در امنیت ملی پایدار

امنیت ملی در پارادایم مدرن فراتر از مولفه های سخت افزاری و نظامی، ابعاد نرم و اجتماعی را در بر می گیرد. این مقاله با هدف تبیین نقش محوری نهاد خانواده در پیشگیری اجتماعی از بزه دیدگی کودکان به عنوان سنگ بنای امنیت ملی پایدار و با اتکا به مبانی اسلامی ایرانی امنیت و دفاع نگارش یافته است. روش تحقیق این مطالعه توصیفی-تحلیلی با رویکرد اسنادی کتابخانه ای است و داده های آن از طریق تحلیل محتوای کیفی متون دینی (قرآن، روایات)، اسناد بالادستی و مبانی نظری مرتبط گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که در گفتمان «امنیت متعالی» و «دفاع ملی مبتنی بر آموزه های اسلامی»، تامین امنیت هستی شناختی کودک و مصونیت او از بزه دیدگی نه تنها یک وظیفه حقوقی اجتماعی، بلکه یک تکلیف امنیت ملی و جزء لاینفک دفاع همه جانبه محسوب می شود. خانواده به عنوان کانون اصلی جامعه پذیری، «نظارت غیررسمی» و ایمن سازی روانی کودکان نقش ساختار تاب آور اجتماعی را ایفا می کند که با اجرای پیشگیری اجتماعی-رشدمدار، به کاهش آسیب پذیری جامعه در برابر تهدیدات نوین فرهنگی-اجتماعی می پردازد. سرمایه گذاری بر تقویت نهاد خانواده و ارتقای نقش آن در پیشگیری اجتماعی کارآمدترین و پایدارترین راهبرد برای تحقق امنیت نرم و تامین امنیت ملی در بلندمدت است. این مقاله با تبیین این ارتباط سه گانه، الگویی مفهومی ارائه می دهد که می تواند مبنای بازنگری در سیاست گذاری های کلان امنیت ملی قرار گیرد؛ یعنی پیشنهاد می کند سیاست های کلان امنیت ملی از تمرکز صرف بر رویکردهای قضایی پلیسی پس از وقوع جرم به سمت سیاست های خانواده محور و پیشگیرانه در حوزه اطفال تغییر جهت دهد. شایان ذکر است که در عصر حاضر، فناوری هوش مصنوعی به عنوان یک توانمندساز کلیدی ظرفیت بی بدیلی برای عملیاتی سازی این نقش آفرینی در اختیار نهاد خانواده و حکمرانان امنیتی قرار داده است. هوش مصنوعی با ارائه ابزارهای تحلیلی پیشرفته امکان شناسایی الگوهای بزه دیدگی، پایش مخاطرات آنلاین و شخصی سازی آموزش های پیشگیرانه برای خانواده ها را فراهم می سازد؛ بنابراین تلفیق هوش مصنوعی در استراتژی های خانواده محور می تواند ضریب موفقیت و دقت پیشگیری اجتماعی را به طور چشمگیری افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

امنیت ، امنیت نرم ، امنیت ملی پایدار ، پیشگیری اجتماعی ، بزه دیدگی ، اطفال ، نهاد خانواده ، دفاع همه جانبه