اثر تغذیه ای عصاره هیدروالکلی بادرنجبویه (Melissa officinalis) بر ایمنی سلولی زنبورعسل کارگر (Apis mellifera)

کاهش کلنی های زنبور عسل در سال های اخیر عمدتا به دلیل عوامل تنش زایی است که پاسخ های ایمنی و سیستم های آنتی اکسیدانی زنبورها را سرکوب کرده و در نتیجه حساسیت آن ها را به بیماری ها افزایش می دهد. به منظور ارتقای سلامت و مقاومت کلنی ها، استفاده از عصاره ی گیاهان دارویی به عنوان مکمل تغذیه ای به جای آنتی بیوتیک ها توجه فزاینده ای را به خود جلب کرده است. با توجه به این که پتانسیل ایمنی زنبور عسل با تعداد هموسیت ها مرتبط است، هدف از این پژوهش بررسی تاثیر تغذیه زنبورهای کارگر با عصاره ی هیدروالکلی بادرنجبویه بر ویژگی های هموسیتی آن ها بود. این آزمایش تحت شرایط طبیعی در زنبورستانی در استان اردبیل، ایران، در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار و چهار تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل گروه شاهد و کلنی های تغذیه شده با غلظت های ۱، ۲ و ۳ درصد از عصاره ی بادرنجبویه به مدت ۳۰ روز در فصل بهار بودند. نمونه های همولنف پس از ایجاد شوک سرمایی و ایجاد برشی کوچک بین بندهای شکمی سوم و چهارم جمع آوری شدند. سپس، ۱۰ میکرولیتر از همولنف بلافاصله با ۹۰ میکرولیتر محلول تایسون مخلوط و شمارش هموسیت ها با استفاده از لام نئوبار تحت بزرگنمایی ۴۰× انجام شد. نتایج تحلیل آماری نشان داد بین گروه های تغذیه شده با عصاره و گروه شاهد اختلاف معنی داری وجود دارد (۰.۰۵>P). زنبورهای کارگری که با ۱ درصد عصاره ی بادرنجبویه تغذیه شده بودند، بیشترین میانگین تعداد هموسیت را نشان دادند. این یافته ها بیانگر آن است که متابولیت های ثانویه موجود در عصاره ی بادرنجبویه ممکن است موجب تحریک تکثیر هموسیت ها و افزایش فعالیت ایمنی سلولی در زنبورهای عسل شود و در نتیجه به بهبود سلامت کلنی ها کمک کند.

کلیدواژه ها:

عصاره هیدروالکلی ، بادرنجبویه ، ایمنی سلولی ، هموسیت ، زنبور عسل کارگر