نقش طراحی فضاهای سبز و ورزشی در کاهش محرومیت اجتماعی و ارتقای سلامت روان شهروندان

رشد فزاینده شهرنشینی و کاهش فضاهای باز عمومی در دهه های اخیر پیامدهایی همچون افزایش استرس، انزوا و احساس محرومیت اجتماعی را به همراه داشته است. در این میان طراحی فضاهای سبز و ورزشی به عنوان یکی از موثرترین راهکارهای ارتقای کیفیت زندگی شهری مطرح است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش طراحی فضاهای سبز و ورزشی در کاهش محرومیت اجتماعی و ارتقای سلامت روان شهروندان انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است و داده ها از طریق پرسشنامه در میان ساکنان مناطق مختلف شهری گردآوری شده است. شاخص های طراحی فضا دسترس پذیری، سرزندگی، ایمنی و تعامل پذیری، سلامت روان، احساس نشاط، رضایت از زندگی و کاهش استرس و محرومیت اجتماعی (احساس طرد، بی اعتمادی و مشارکت اجتماعی پایین) مورد سنجش قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد بین کیفیت طراحی فضاهای سبز و ورزشی با سطح سلامت روان و میزان احساس محرومیت اجتماعی رابطه معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که افزایش کیفیت و دسترسی به این فضاها موجب تقویت تعاملات اجتماعی، افزایش امید و کاهش احساس نابرابری می شود. بر این اساس می توان طراحی انسان محور و عادلانه فضاهای سبز و ورزشی را یکی از راهبردهای موثر در مسیر محرومیت زدایی شهری دانست.

کلیدواژه ها:

فضاهای سبز ، فضاهای ورزشی ، سلامت روان ، محرومیت اجتماعی ، امید اجتماعی