امید اجتماعی در دل محرومیت مطالعه ای جامعه شناختی بر کیفیت زندگی در مناطق حاشیه ای شهر قزوین

امید اجتماعی به عنوان یکی از مولفه های بنیادین پایداری اجتماعی نقش مهمی در تاب آوری و بهبود زیست اجتماعی اقشار محروم ایفا می کند. از سوی دیگر کیفیت زندگی در ابعاد مختلف آن از جمله سلامت جسمی و روانی، روابط اجتماعی، محیط زندگی و رضایت از زندگی نقشی اساسی در احساس معنا و امیدواری افراد دارد و به عنوان یکی از شاخص های بنیادین در تحلیل وضعیت زیستی و ذهنی افراد در بافت های محروم شهری به شمار می رود. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی جامعه شناختی رابطه بین کیفیت زندگی و امید اجتماعی در مناطق حاشیه ای و کمتر برخوردار شهر قزوین انجام شده است. در این مطالعه از چارچوب نظری مبتنی بر مفاهیم سرمایه اجتماعی، محرومیت نسبی و سرمایه اجتماعی بهره گرفته شده و با رویکردی کمی و پیمایشی، داده ها از طریق پرسشنامه جمع آوری شده اند. جامعه آماری شامل ساکنان مناطق حاشیه ای شهر قزوین بوده و حجم نمونه ۳۸۴ نفر با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه گیری خوشه ای جهت گردآوری اطلاعات انتخاب شده است. نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که تمامی مولفه های کیفیت زندگی شامل سلامت جسمی، سلامت روانی، روابط اجتماعی، محیط زندگی و رضایت از زندگی با امید اجتماعی رابطه ای مثبت و معنادار دارند. همچنین تحلیل رگرسیون چند متغیره بیانگر آن است که تمامی مولفه های کیفیت زندگی تاثیر مثبت و معناداری بر میزان امید اجتماعی افراد ساکن در این مناطق دارند. متغیرهای حاضر در مدل رگرسیون توانسته اند ۵۵/۶ درصد از تغییرات متغیر وابسته امید اجتماعی را تبیین نمایند. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که ارتقاء کیفیت زندگی در ابعاد مختلف، می تواند به طور مستقیم و موثر به افزایش امید اجتماعی در جوامع کمتر برخوردار کمک کند.

کلیدواژه ها:

کیفیت زندگی ، امید اجتماعی ، محرومیت زدایی ، پایداری اجتماعی ، حاشیه نشینی