حکمرانی جهانی هوش مصنوعی و بازآفرینی اصول بنیادین حقوق بین الملل در قرن بیست و یکم از حاکمیت دولتها تا مسئولیت الگوریتمی

گسترش شتابان فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی ساختارهای سنتی حکمرانی جهانی و مفاهیم بنیادین حقوق بین الملل را با چالشهای بی سابقه ای مواجه ساخته است. در حالی که اصول کلاسیک حقوق بین الملل بر محور، دولت ها، حاکمیت سرزمینی و مسئولیت دولتها شکل گرفته اند، ظهور سامانه های هوشمند فراملی الگوریتم های خودآموز و پلتفرم های جهانی هوش مصنوعی موجب تغییر تدریجی کانون قدرت از بازیگران دولتی به کنشگران فناورانه شده است. این تحول پرسش های بنیادینی را درباره کفایت قواعد موجود حقوق بین الملل در تنظیم روابط ناشی از فناوری های نوین مطرح می سازد. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش توصیفی - تحلیلی و با رویکردی آینده پژوهانه به بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر اصول بنیادین حقوق بین الملل از جمله حاکمیت دولتها، مسئولیت بین المللی، صلاحیت قضایی، حقوق بشر و امنیت بین المللی می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که چارچوب های سنتی حقوق بین الملل در مواجهه با تصمیم گیری های خودمختار الگوریتمی، مسئولیت ناشی از خطاهای هوش مصنوعی و ماهیت فرامرزی داده ها با کاستی های جدی مواجه هستند. مقاله ضمن تبیین مفهوم مسئولیت الگوریتمی به عنوان یکی از مفاهیم نوظهور حقوق بین الملل، الگوی حکمرانی چندسطحی هوش مصنوعی را پیشنهاد می کند که در آن دولتها، سازمان های بین المللی، شرکت های فناور و جامعه مدنی در قالب یک نظام مشارکتی مسئول تنظیم، نظارت و پاسخگویی نسبت به فناوری های هوشمند خواهند بود. پژوهش نتیجه می گیرد که آینده حقوق بین الملل مستلزم بازآفرینی اصول سنتی و تدوین رژیم حقوقی نوینی برای حکمرانی جهانی هوش مصنوعی است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، حکمرانی ، جهانی ، حقوق بین الملل عمومی ، حاکمیت دولتها ، مسئولیت الگوریتمی ، حقوق دیجیتال